Εναλλακτική Παρέμβαση Δικηγόρων Αθήνας - www.epda.gr
εκτύπωση

θέσεις - απόψεις






8 Απριλίου 2020

εκτύπωση του άρθρου pdf
   Δικηγόροι και voucher: Ζήτημα αξιοπρέπειας (του Κ. Παπαδάκη)


Δικηγόροι και voucher: Ζήτημα αξιοπρέπειας, του δικηγόρου Κώστα Παπαδάκη (8/4/2020)

Αξίζει κάποιες φορές να βρίσκεται κανείς στην ψυχολογική ετοιμότητα και την οικονομική κατάσταση, που του επιτρέπει να προτιμήσει ένα ηχηρό όχι από ένα βουβό ναι, ιδίως όταν νοιώθει το ναι τόσο ντροπιαστικό.

Ένα τέτοιο «ναι» εξωθούνται δεκάδες χιλιάδων δικηγόρων και άλλοι αυτοαπασχολούμενοι επιστήμονες να πουν αύριο υποβάλλοντας ηλεκτρονικά την αίτηση για την συμμετοχή στο πρόγραμμα τηλεκατάρτισης voucher με αντίτιμο τα 600 ευρώ, προκειμένου να πάρουν την προκαταβολή των 400 ευρώ την επόμενη εβδομάδα και τα υπόλοιπα χρήματα μετά το πέρας και την πιστοποίηση της κατάρτισης, για την οποία θα απαιτηθεί διδακτικός χρόνος 100 ωρών.

Δεν μου μένει καμιά αμφιβολία, ότι καθένας από αυτούς που θα υποβάλουν την αίτηση το κάνει αναγκαστικά έχοντας πίσω του ένα μήνα χαμένο από βιοποριστική άποψη και την προοπτική να ακολουθήσουν πολλοί άλλοι. Είναι αλήθεια, ότι οι οικονομικές συνέπειες του κορονοϊού προβλέπονται ανυπολόγιστες. Πρόκειται για ζημιά στην πραγματική οικονομία που θα αφήσει όντως πίσω της καμμένη γη, που φυσικά θα κατανεμηθεί ταξικά όπως όλα τα κέρδη και οι ζημιές του οικονομικού κύκλου, θα εκμηδενίσει την όποια εισοδηματική ανάκτηση επιτεύχθηκε μετά την μνημονιακή κρίση και θα οδηγήσει σε απώλεια θέσεων εργασίας, ανατροπή εργασιακών κεκτημένων και τεράστια οικονομική καταστροφή για τους αυτοαπασχολούμενους.

Αν συνεκτιμηθεί, ότι η παροχή των νομικών υπηρεσιών δεν αποτελεί αυτό που λέμε «είδος πρώτης ανάγκης», φοβάμαι ότι τα δικηγορικά γραφεία, τουλάχιστον αυτά που εξυπηρετούν τα χαμηλότερα λαϊκά στρώματα, την εργατική τάξη και τον λαό θα αργήσουν πολλούς μήνες για να ανακτήσουν ένα στοιχειώδες βιοποριστικό εισόδημα. Έχουν κάθε δίκιο, λοιπόν, οι περισσότεροι δικηγόροι να νιώθουν ότι είναι παντελώς απροστάτευτοι. Οι δικηγόροι - συνεργάτες βρίσκονται ξαφνικά ακούσια άνεργοι χωρίς αποζημίωση ή οποιαδήποτε άλλη εξασφάλιση ή στην καλύτερη περίπτωση εργάζονται με μειωμένο μισθό εξ αποστάσεως, όταν φυσικά υπάρχει δουλειά για να κάνουν. Οι αυτοαπασχολούμενοι δικηγόροι έχουν από τις 13/3/2020 τα δικαστήρια κλειστά, τους δικαστικούς επιμελητές δίκαια να απεργούν και την απαγόρευση κυκλοφορίας δίπλα στα κλειστά δικαστήρια να απαγορεύει κάθε δυνατότητα επαγγελματικής ενασχόλησης. Οι φορείς που είναι επιφορτισμένοι με την πρόνοια και την προστασία των επαγγελματικών τους δικαιωμάτων, αν όχι εχθρικοί εναντίον τους είναι τουλάχιστον απόντες.

Ευρωπαϊκή Ενωση, κυβέρνηση, ασφαλιστικά ταμεία και δικηγορικοί σύλλογοι είτε δεν θέλουν, είτε αδυνατούν να δώσουν την λύση. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, ο δικηγορικός πληθυσμός καλείται να ανταποκριθεί στις αιτήσεις για το voucher. Κυβέρνηση και δικηγορικοί σύλλογοι του κλείνουν το μάτι και ουσιαστικά καλούν όσους δεν θέλουν να καταρτιστούν να αρκεστούν στην είσπραξη της προκαταβολής των 400 ευρώ με την διαβεβαίωση ότι κανείς δεν πρόκειται να τους ζητήσει να τους επιστρέψουν. Λέει η προκήρυξη ότι λαμβάνει ο ωφελούμενος 400 ευρώ πριν την τηλεκατάρτιση και δεν θέτει καν ζήτημα επιστροφής αυτών των χρημάτων αν ο ωφελούμενος δεν την πραγματοποιήσει ! Είναι δηλαδή μια προκήρυξη - fake, απολύτως εικονική, ένα παραθυράκι που βρήκε η κυβέρνηση για να “βολέψει” και τους ελεύθερους επαγγελματίες. Ορκισμένοι οπαδοί του “αντιλαϊκισμού”, ειδικά όταν το βασικό αφήγημα της δεξιάς ήταν το πώς μοίραζε η κυβέρνηση Παπανδρέου τη δεκαετία του 80 τα ευρωπαϊκά προγράμματα, τώρα ξαφνικά μας λένε να εμπλακούμε σε μια απάτη, με μόνη διαφορά ότι σήμερα αυτό το κάνει η κυβέρνηση Μητσοτάκη και μάλιστα το ομολογούν και οι υπουργοί. Αυτοί που μερικές δεκαετίες πριν είχαν χαλάσει τον κόσμο στο όνομα της νομιμότητας με το σκάνδαλο για το γιουγκοσλάβικο καλαμπόκι και έσερναν στη φυλακή και την κατασυκοφάντηση έναν έντιμο πολιτικό, που βγήκε από την πολιτική φτωχότερος από ότι μπήκε και πέθανε όρθιος δουλεύοντας μέχρι τα 93 του ως μαχόμενος δικηγόρος, τώρα μας καλούν μαζικά να τα πάρουμε από την Ε.Ε. !

Τα 140 εκατομμύρια ευρώ κάθονται εδώ και χρόνια στο σχετικό πρόγραμμα του Ε.Σ.Π.Α. και αφού κανένας δεν σκέφτηκε να τα ανασύρει τόσα χρόνια (περιέργως ούτε καν οι εταιρείες - πάροχοι που τις ημέρες αυτές λυσσάνε να μπούν στην αγορά τηλεκατάρτισης) ήρθε η ώρα η κυβέρνηση της πρωταπριλιάς να τα χρησιμοποιήσει για να πετύχει με ένα σμπάρο δύο τρυγόνια. Και τους ελεύθερους επαγγελματίες - επιστήμονες να «αποζημιώσει» χωρίς να διαθέσει χρήματα από τον προϋπολογισμό της και στους κατόχους τηλεκατάρτισης να παράσχει ένα αξιόλογο ποσό ωφέλους στις συνθήκες που ζούμε.

Η τηλεκατάρτιση είναι πέρα από τα παραπάνω ο απόλυτος εμπαιγμός της κυβέρνησης απέναντι στους δικηγόρους, που αυτή τη στιγμή δεν μπορούν να δουλέψουν, έχουν πρόβλημα από την πρώτη μέρα να πληρώσουν τρέχοντα έξοδα και λογαριασμούς και η απάντηση είναι "καταρτιστείτε". Γι' αυτό και η θέση των Συλλόγων δεν μπορεί να είναι άλλη παρά η αποζημίωση των 800 ευρώ για όλους εδώ και τώρα και για κάθε χαμένο μήνα.

Ωστόσο, η αδιάψευστη αίσθηση κοροϊδίας δεν είναι από μόνη της ικανή να ανατρέψει την οικονομική ανάγκη και την απόλυτη αίσθηση αβεβαιότητας για το μέλλον που αντιμετωπίζει ο κλάδος αυτός. Ενσυνείδητα, λοιπόν, με την συντριπτική πλειοψηφία των καλουμένων να καταρτιστούν αδιάφορη για το αντικείμενο της κατάρτισης, που άλλωστε στους περισσότερους από τους δέκα τομείς του είναι παντελώς άσχετο με τις ανάγκες της μαχόμενης δικηγορίας, ετοιμάζονται να συμπληρώσουν τα στοιχεία τους για να μπουν στο πρόγραμμα. Δεν τους απαξιώνω ούτε τους κακίζω. Υπό άλλες συνθήκες θα έκανα το ίδιο και εγώ και δεν κρύβω ότι διλημματίστηκα πολύ σοβαρά μέχρι την στιγμή που γράφω το κείμενο αυτό για να το κάνω. Δεν θα πω σε κανέναν «μην πάρεις το 600άρι» ή «γιατί το πήρες» ειδικά απευθυνόμενος σε συναδέλφους που δεν έχουν τα προς το ζην. Απέναντι σε μια κυβέρνηση που έχει σαν ξεκάθαρο στόχο την εξόντωση των αυτοαπασχολούμενων δικηγόρων, κάθε συναδέλφισσα και συνάδελφος μπορεί και πρέπει να αξιοποιήσει κάθε δυνατότητα που τους δίνεται για να επιβιώσουν.

Αισθάνομαι όμως ότι υπάρχει η ανάγκη από κάποια ηχηρά όχι, όπως περιέγραφα παραπάνω, που να εκφράζουν όχι μόνον εκείνον που θα το ορθώσει αλλά και όλο τον κόσμο του «ναι», γιατί είναι ένα ναι που συντάσσεται από το πληκτρολόγιο του, αλλά όχι από την καρδιά του. Ένα όχι που να αποτελεί σημείο αναφοράς για όλο αυτό το ταπεινωμένο «επιστημονικό προλεταριάτο» που για άλλη μία φορά βρίσκεται αντιμέτωπο με τον κίνδυνο του επαγγελματικού τους αφανισμού. Για αυτούς που μπήκαν στην δικηγορία έχοντας τις καλύτερες διαθέσεις να υπηρετήσουν την νομική επιστήμη, τα δικαιώματα και τις ελευθερίες και βρέθηκαν να αντιμετωπίζουν την πολλαπλή της εξόντωση με το ασφαλιστικό, το φορολογικό, την αφαίρεση της επαγγελματικής ύλης, την συνεχή αύξηση του κόστους της δικηγορίας, την ανυπαρξία κατοχύρωσης σχέσεων έμμισθης συνεργασίας μεταξύ δικηγόρων, το ανάχωμα της άσκησης να παραμένει μόνο και μόνο για να διώχνει κόσμο από την δικηγορία και την συνεχή της απαξίωση και υποβάθμιση που οδηγεί μοιραία στην υπαλληλοποίηση και την απαλλοτρίωση του φιλολαικού, κοινωνικού και δημοκρατικού χαρακτήρα της.

Για όλους αυτούς που λοιδωρήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια ως το κίνημα της γραβάτας, επειδή απήργησαν το 2016 για έξι μήνες αντιστεκόμενοι ηρωϊκά στον εξοντωτικό ασφαλιστικά νόμο Κατρούγκαλου ξεχνώντας ότι οι περισσότεροι από αυτούς ούτε τα ακριβά πράγματι κοστούμια, που το καθεστώς της αστικής υποκρισίας στα δικαστήρια τους επιβάλλει να φορούν, δεν έχουν κατορθώσει να αγοράσουν με δικά τους χρήματα.

Δεν πλούτισα στα 31 χρόνια της μαχόμενης της δικηγορίας μου. Είναι γνωστό άλλωστε ότι καμιάς εργασίας το αντάλλαγμα δεν είναι ικανό να επιφέρει πλουτισμό, όσο ακριβοπληρωμένη και να είναι. Οταν τα εισοδήματα κάποιου προέρχονται αποκλειστικά και μόνο από την δική του εργασία δεν πλουτίζει. Αλλά ναι είμαι ακόμα σε θέση να περιφρονήσω το ποσό των 400 ευρώ, για το οποίο η κυβέρνηση μας πετάει σαν το κόκκαλο στο σκυλί και αισθάνομαι την ανάγκη να το κάνω. Να της πώ «άντε και…..» Η αξιοπρέπεια αποτελεί εποικοδόμημα συμπεριφοράς που μπορεί να εκδηλώνεται μόνο στη βάση της οικονομικής ανεξαρτησίας. Ας το έχουν αυτά καλά κατά νού όσοι μπαίνουν στη δικηγορία και όχι μόνο. Θα ήθελα πολύ να μπορώ να το εισπράξω και να το διαθέσω σε κάποιους που το έχουν ανάγκη. Αλλά δεν γίνεται χωρίς να συμπράξω στην απάτη. Δεν μπορούμε να θέλουμε πάντα και τον σκύλο χορτάτο και την πίτα σωστή. Μένω στο όχι.

Ένα όχι στην Ευρωπαϊκή Ενωση, που και αυτή την στιγμή της κρίσης οι κυρίαρχες μερίδες των αστικών τάξεων των χωρών τις επιδιώκουν την συνομολόγηση νέων δανείων από τον ESM, δηλαδή ένα νέο κύκλο μνημονιακών δανεισμών και υποχρεώσεων για να μετατρέψουν και αυτήν ακόμα την πανδημική κρίση σε τοκογλυφική τους κερδοσκοπία.

Ένα όχι στην κυβέρνηση της πρωταπριλιάς για τον πολλαπλό της εμπαιγμό στους δικηγόρους. Αφού μας έφαγε τον μισό Μάρτη (τα δικαστήρια είναι κλειστά από 13/3/2020 ενώ από 24/3/2020 έχει απαγορευθεί και η κυκλοφορία στους δρόμους) και δεν λέει κουβέντα για την αποζημίωσή μας για το χρονικό διάστημα αυτό, που το κατάπιε υποσχόμενη απευθείας δια στόματος πρωθυπουργό 800 ευρώ σε κάθε ελεύθερο επαγγελματία και επιστήμονα τον Απρίλιο, το πήρε πίσω μετά από λίγες μέρες και στην θέση του έβαλε το voucher, αντί δηλαδή για μία ελάχιστη οφειλόμενη αποζημίωση αντάλλαγμα εργασίας και μάλιστα εργασίας 100 ωρών, με αντιστοιχία δηλαδή 6 ευρώ για κάθε ώρα απασχόλησης ως αποζημίωση μίας υπηρεσίας που θεωρητικά σύμφωνα με τις ισχύουσες υπουργικές αποφάσεις αμείβεται με 80 ευρώ για κάθε ώρα απασχόλησης και φυσικά καμιά συζήτηση είτε για τον Μαίο - δεν ξέρουμε ακόμα αν τα δικαστήρια θα ανοίξουν - είτε για την υπόλοιπη περίοδο που θα πάει χαμένη, είτε με, είτε χωρίς τυπική λειτουργία των δικαστηρίων το λιγότερο μέχρι τον Σεπτέμβριο.

Ένα όχι στα μαδημένα από τα δομημένα ομόλογα, το PSI και τιη διαχρονική λεηλασία των αποθεματικών τους ασφαλιστικά ταμεία, που αντί να είναι σε θέση αυτήν την στιγμή να παρέχουν εδώ και τώρα προνοιακά επιδόματα (γι’ αυτό άλλωστε που τα πληρώνουμε τόσα χρόνια), αρκούνται σε μία ψευτοέκπτωση 25% ασφαλιστικών εισφορών ελαχίστων μηνών και κάποια από αυτά δεν την εφαρμόζουν καν, όπως το Ε.Τ.Ε.Α.Ε.Π., που ανήρτησε τις προηγούμενες μέρες ειδοποιητήρια για την εισφορά Φεβρουαρίου 2020 χωρίς καμία έκπτωση.

Ένα όχι απέναντι στους δικηγορικούς συλλόγους, που ακόμα και την κορυφαία στιγμή του εμπαιγμού δεν ένιωσαν την ανάγκη να οργανώσουν μία στοιχειώδη έστω και συμβολική κινητοποίηση διαμαρτυρίας και διεκδίκησης αξιοπρεπών βοηθημάτων και αποζημιώσεων στους δικηγόρους που έχουν ανάγκη.

Ένα ακόμα όχι στους δικηγορικούς συλλόγους, γιατί ακόμα και σήμερα δεν ξέρουν ποιοι δικηγόροι έχουν και ποιοί δεν έχουν ανάγκη, γιατί ποτέ τους δεν έκαναν καμία σοβαρή προσπάθεια συλλογής στοιχείων για να μπορούν να τα επεξεργαστούν στατιστικά, να προσεγγίσουν τις δικηγορικές διαστρωματώσεις και κατηγοριοποιήσεις και να γνωρίζουν ποιοι πραγματικά πρέπει και ποιοι δεν πρέπει να είναι δικαιούχοι και να υπερασπιστούν τους πληβείους της δικηγορίας, αφού φυσικά τους εντοπίσουν..

Και ένα μεγάλο μπράβο σε όσους συνδικαλιστές μέλη Δ.Σ. δικηγορικών συλλόγων πίεσαν και πέτυχαν ολικά ή μερικά την εκταμίευση των διαθεσίμων ποσών από λογαριασμούς αλληλεγγύης δικηγορικών συλλόγων και στην διάθεση τους σε δικηγόρους δικαιούχους. Αναφέρομαι ενδεικτικά στον Δικηγορικό Σύλλογο Ηρακλείου που αποφάσισε την διάθεση 500 ευρώ σε κάθε δικηγόρο και 350 ευρώ σε κάθε ασκούμενο, αλλά και τον Δ.Σ.Α. που θα εκταμιεύσει τα υπάρχοντα 1.057.000 ευρώ για να διαθέσει σε δικαιούχους δικηγόρους και ασκούμενους, έστω και από λίγα.

Η συνεχής υποβάθμιση και απαξίωση του θεσμικού και κοινωνικού ρόλου της δικηγορίας και η διαρκής καταρράκωση των οικονομικών συνθηκών άσκησης της διαμορφώνει ένα ποτάμι αγανάκτησης που χρόνο με τον χρόνο μετατρέπεται σε θάλασσα οργής και, όπως λέει και ο ποιητής, μία ημέρα οι θάλασσες αυτές θα εκδικηθούν. Ας ελπίσουμε η μέρα αυτή να μην αργήσει.

 
   
   
   
   
30 Μαρτίου 2020

εκτύπωση του άρθρου pdf
   Το επίδομα των 800 ευρώ και η ρήξη με τους αυτοαπασχολούμενους: Η αρχή του τέλους για την κυβέρνηση (του Θ. Καμπαγιάννη)


Αναδημοσιεύουμε κείμενο του Θ. Καμπαγιάννη, μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών με την “Εναλλακτική Παρέμβαση – Δικηγορική Ανατροπή”, στην Εφημερίδα των Συντακτών (30/3/2020).

Το επίδομα των 800 ευρώ και η ρήξη με τους αυτοαπασχολούμενους: Η αρχή του τέλους για την κυβέρνηση

Δεν χρειαζόταν ιδιαίτερη πολιτική αντιληπτικότητα για να καταλάβει κανείς το μέγεθος της φθοράς που υπέστη η κυβέρνηση αν άκουγες τις τοποθετήσεις των συμβούλων του Διοικητικού Συμβουλίου του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών που προέρχονται από την κεντροδεξιά στο ΔΣ της 27/3/2020. Όταν υποστηρικτές της κυβέρνησης μιλούν με τέτοια απαξία για τους χειρισμούς των Υπουργών και τις αποφάσεις του Μαξίμου, καταλαβαίνεις προς τα που φυσάει ο άνεμος.

Είναι γνωστό ότι η κυβέρνηση ανακοίνωσε πανηγυρικά την ενίσχυση όλων των ελεύθερων επαγγελματιών στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο, με διάγγελμα του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Στη συνέχεια, υπουργοί όπως ο Άδωνις Γεωργιάδης δήλωσαν ρητά σε συνεντεύξεις τους ότι οι δικηγόροι δικαιούνται το επίδομα, αφού τα δικαστήρια έχουν κλείσει από 13/3/2020. Η παροχή του επιδόματος στους επιστήμονες καταγράφηκε σε κυβερνητικά δελτία τύπου τα οποία είναι ακόμα και σήμερα αναρτημένα σε κρατικές ιστοσελίδες.

Κι όμως, τελείως αιφνιδιαστικά, ο Υπουργός Εργασίας Γ. Βρούτσης ανακοίνωσε στις 25/3/2020 την εξαίρεση των επιστημόνων, μεταξύ τους και των δικηγόρων, από το επίδομα των 800 ευρώ. Ο Γεωργιάδης ζήτησε συγγνώμη για την “παρεξήγηση” (η αυτογελοιοποίηση είναι αναφαίρετο δικαίωμα στη δημοκρατία μας) και στη συνέχεια η κυβέρνηση ανακοίνωσε, ως αντίμετρο, τα επιμορφωτικά τηλε-σεμινάρια των 100 ωρών που πρέπει να παρακολουθήσουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες, αν επιθυμούν να πληρωθούν 600 ευρώ μέσω ΕΣΠΑ κατόπιν πιστοποίησης και αρκετών μηνών αναμονής. Μιλάμε δηλαδή για κανονικό εμπαιγμό σε επαγγελματίες κλάδων όπως οι δικηγόροι, που δεν μπορούν να εργαστούν και να πληρώσουν έστω τους λογαριασμούς του Μαρτίου και του Απριλίου, με προοπτική κλεισίματος των δικαστηρίων για πολλές ακόμα εβδομάδες.

Θα αντιτάξει κάποιος: καλά όλα αυτά, αλλά προς τι τα πομπώδη περί “αρχής του τέλους” της κυβέρνησης; Μήπως πρόκειται για τη γνωστή μεγαλομανία των μικροαστικών στρωμάτων, που υπερτιμούν τον ρόλο και το βάρος τους στα κοινωνικά και πολιτικά πράγματα; Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι διαχρονικά η τύχη μιας κυβέρνησης κρίνεται τελικά στη σχέση της με την μεγάλη εργαζόμενη μισθωτή πλειοψηφία και τις πολιτικές της διαθέσεις. Η επίθεση στα δικαιώματα των εργαζόμενων, ήδη ξεκινημένη από τους εργοδότες και το Υπουργείο Εργασίας, και η εξέλιξή της θα είναι η λυδία λίθος της κυβερνητικής μακροημέρευσης. Όμως, η διάρρηξη της σχέσης της κυβέρνησης με τους ελεύθερους επαγγελματίες και ιδιαίτερα με τους αυτοαπασχολούμενους, είναι κρίσιμος κόμβος για τις πολιτικές εξελίξεις. Και αυτό έχει να κάνει με τον τρόπο με τον οποίο η Νέα Δημοκρατία ήρθε στην εξουσία.

Η πολιτική αντεπίθεση της δεξιάς παράταξης απέναντι στην τότε ηγεμονία του ΣΥΡΙΖΑ έχει την αφετηρία της στις κινητοποιήσεις του 2016 για το ασφαλιστικό Κατρούγκαλου. Η υπερφορολόγηση των ελεύθερων επαγγελματιών και η αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών για μικρομεσαία εισοδήματα από 10.000-25.000 ευρώ πόλωσε πολιτικά τα στρώματα αυτά εναντίον της τότε κυβέρνησης. Τα στρώματα αυτά μπορεί να είναι μειοψηφικά, ωστόσο είναι πολιτικά κρίσιμα: προσέφεραν την κοινωνική βάση για μια πολιτική αντικυβερνητική αιχμή, την ώρα που η εφαρμογή μνημονιακών πολιτικών, έστω και αμβλυμένων, αποξένωνε τον ΣΥΡΙΖΑ από τη μεγάλη εργατική μάζα των ψηφοφόρων του. Όταν πλέον οι πολιτικές διαθέσεις των μισθωτών απέναντι στην κυβέρνηση που οι ίδιοι είχαν αναδείξει είχαν “κρυώσει”, οι αντικυβερνητικές διαθέσεις της “μεσαίας τάξης” έγιναν ο πολιορκητικός κριός μιας επελαύνουσας αντιπολίτευσης που δεν δίστασε να παίξει το παιχνίδι της πατριδοκαπηλίας με το Μακεδονικό και του ρατσισμού κατά των προσφύγων, για να βρεθεί στην εξουσία. Κάποιες διορθωτικές κινήσεις της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ το 2018-2019, τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για τα φτωχότερα μεσαία στρώματα ήρθαν πολύ αργά.

Τώρα, η κοινωνική συμμαχία που έφερε τον Μητσοτάκη στην εξουσία δείχνει τα πρώτα σημάδια κλονισμού της. Τα μεγαλοαστικά κέντρα που στηρίζουν την κυβέρνηση Μητσοτάκη έχουν αλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα και αυτό δημιουργεί πολιτικούς τρανταγμούς, ιδιαίτερα εν μέσω όξυνσης της κρίσης. Τα μεσοστρώματα πολώνονται ταξικά: οι μικροί και μεσαίοι ελεύθεροι επαγγελματίες ανακαλύπτουν ότι αυτή δεν είναι “η κυβέρνησή τους”. Φάνηκε από το ασφαλιστικό Βρούτση: οι φτωχότεροι είδαν αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών τους, οι μικρομεσαίοι δεν είχαν κανένα κέρδος. Τώρα με το επίδομα, οι αυτοαπασχολούμενοι σοκαρίστηκαν από την ταξική υπεροψία και τον κυνισμό των “φιλελεύθερων” κυβερνώντων. “Ας φάνε παντεσπάνι” ή για να το πούμε με πιο επίκαιρους όρους “ας φάνε τηλεκατάρτιση”, λέει πλέον η κυβέρνηση σε ανθρώπους που ζουν από τη δουλειά τους και είχαν πιστέψει ότι μια κυβέρνηση της “αγοράς” θα ήταν πιο φιλική στα συμφέροντά τους. Στην πραγματικότητα, η κυβέρνηση Μητσοτάκη αποκαλύπτεται σαν αυτό που ήταν πάντα: η κυβέρνηση των μεγαλοεργοδοτών, η κυβέρνηση των εταιρειών, η κυβέρνηση των μεγάλων αστικών συμφερόντων. Και πλέον, η επερχόμενη σύγκρουση της κυβέρνησης με τους μισθωτούς του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα, δηλαδη με την μεγάλη πλειοψηφία, θα γίνει χωρίς το μαξιλαράκι και το φωτοστέφανο τού δήθεν προστάτη της “μεσαίας τάξης”.

Το αν τελικά η κυβέρνηση θα δώσει το επίδομα των 800 ευρώ στους δικηγόρους και θα διασώσει έστω λίγη από την τρωθείσα αξιοπιστία της είναι, όσο γράφεται αυτό το άρθρο, ακόμα άγνωστο. Πάντως, ακόμα και πράκτορες να είχε ο Αλέξης Τσίπρας στο επιτελείο του πρωθυπουργού, τόση επιτυχία στην αποδόμηση του πολιτικού αφηγήματος του Κυριάκου Μητσοτάκη δεν θα μπορούσε να την έχει. Αυτοί που πρότειναν την εξαίρεση των δικηγόρων από το επίδομα κάνανε τη δουλειά από μόνοι τους. Φαίνεται πως ο πρωθυπουργός έχει χτίσει το επιτελείο του πάνω στη λάθος πέτρα. Και χωρίς να το θέλει, πάτησε το κουμπί της αντίστροφης μέτρησης για τον βίο της κυβέρνησής του.

 
   
   
   
   
2 Μαρτίου 2020

εκτύπωση του άρθρου pdf
   ΜΑΤ στα νησιά: «Ρήξη του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη με την έννομη τάξη και το κράτος δικαίου (του Θ. Καμπαγιάννη)


Σε δήλωσή του, ο δικηγόρος και μέλος του Δ.Σ. του ΔΣΑ, Θανάσης Καμπαγιάννης*, αναφέρει:

«Η εικόνα των ανδρών των ΜΑΤ κατά την αποχώρησή τους στο λιμάνι των Μεστών Χίου στις 27/2/2020, όπως προκύπτει από αδιάψευστα βίντεο, σηματοδοτεί τη ρήξη του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη με την έννομη τάξη και το κράτος δικαίου. (Τα χαρακτηριστικότερα βίντεο στις διευθύνσεις: tinyurl.com/rj3tj2b και tinyurl.com/wkzqat7).

Είτε το Υπουργείο θα τιμωρήσει παραδειγματικά την εικονιζόμενη συμμορία των τραμπούκων που φορούν κράνη με το εθνόσημο και κάνουν χρήση αστυνομικών όπλων σπάζοντας κεφάλια και καταστρέφοντας περιουσίες είτε ο Υπουργός Μιχάλης Χρυσοχοϊδης θα αναγνωρίσει τον εαυτό του σε ρόλο Αρχισυμμορίτη. Στην περίπτωση αυτή, ένας μόνος δρόμος τού μένει: να παραιτηθεί.

Το Υπουργείο πρέπει συγκεκριμένα και άμεσα να απαντήσει αν οι επικεφαλής των διμοιριών των ΜΑΤ έδωσαν εντολή εφόδου των ανδρών τους κατά συγκεντρωμένων ατόμων και με τι σκοπό.

Σε περίπτωση που τέτοια εντολή δόθηκε, πρέπει να απαντηθεί γιατί οι άνδρες των ΜΑΤ δεν φόρεσαν τον προβλεπόμενο εξοπλισμό τους και, τουναντίον, παρουσίασαν εικόνα ιδιωτικών μπράβων γυμναστηρίων, που εκθέτει ανεπανόρθωτα τη συντεταγμένη πολιτεία.

Σε περίπτωση που τέτοια εντολή δεν δόθηκε, πρέπει να απαντηθεί γιατί οι επιτιθέμενοι τραμπούκοι υπεξαίρεσαν αστυνομικό εξοπλισμό (κράνη, αστυνομικές ράβδους, ασπίδες, πιστόλια κρότου-λάμψης και ρίψης δακρυγόνων, κλπ) καθ’ υπέρβασιν των εντολών της υπηρεσίας τους, με σκοπό να τον χρησιμοποιήσουν για ιδιωτικούς λόγους “αντεκδίκησης”.

Σε κάθε περίπτωση, οι πρωταγωνιστές των συγκεκριμένων επεισοδίων πρέπει να αποταχθούν από το αστυνομικό σώμα, καθώς έχουν παραβιάσει κάθε πρόβλεψη του Πειθαρχικού Δικαίου Αστυνομικού Προσωπικού (ΠΔ 120/2008, ΦΕΚ Α’ 182/02-9-2008), του Κώδικα Δεοντολογίας του Αστυνομικού (ΠΔ 254/2004, ΦΕΚ Α’ 238/03-12-2004), καθώς και πλήθος διατάξεων του Ποινικού Κώδικα.

Η ευθύνη για την αποκατάσταση του αισθήματος ασφάλειας και εμπιστοσύνης στην έννομη τάξη, σε περίπτωση που ο καθ’ ύλην Υπουργός Μιχάλης Χρυσοχοϊδης δεν την αναλάβει, ανήκει πλέον ολοκληρωτικά στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, που τον επέλεξε και τον καλύπτει».

*δικηγόρος, σύμβουλος ΔΣ Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών με την “Εναλλακτική Παρέμβαση – Δικηγορική Ανατροπή”

 
   
   
   
   
2 Μαρτίου 2020

εκτύπωση του άρθρου pdf
   Νομοσχέδιο για διαδηλώσεις: Η «Κάτω Βουλή» των συναθροίσεων μεγαλώνει (του Κώστα Παπαδάκη)


«……Γιατί το κάθε άρθρο του συντάγματος περιέχει την ίδια του την αντίθεση, τη δική του άνω και κάτω βουλή, δηλαδή στη γενική φράση την ελευθερία και στη σημείωση του περιθώριου την κατάργηση της ελευθερίας…..».

Η παραπάνω φράση, διατυπωμένη από τον Καρλ Μαρξ, στο βιβλίο του «Η 18η Βrumaire του Λουδοβίκου Βοναπάρτη», του οποίου το μεγαλύτερο μέρος γράφτηκε έως τον Φεβρουάριο 1852, περιέχει μία από τις σημαντικότερες κρίσεις για την επίφαση και τη σχετικότητα των αστικών συνταγματικών ελευθεριών. Και φαίνεται ότι η κυβέρνηση ετοιμάζεται να αναβαθμίσει την «κάτω βουλή» του δικαιώματος των συναθροίσεων.

Δόθηκε λοιπόν στην δημοσιότητα πριν λίγες μέρες με την γνωστή μέθοδο της διαρροής για τον έλεγχο των αντιδράσεων το νομοσχέδιο που έχει κατά νου η κυβέρνηση να εισαγάγει προς ψήφιση για τον περιορισμό των συναθροίσεων. Πρόκειται για ένα νομοσχέδιο, το οποίο περιορίζει πολυποίκιλα τις διαδηλώσεις, υποβαθμίζει τη νομική τους αξία, υποχρεώνει τους διαδηλωτές να συνεργάζονται με την αστυνομία και στην ουσία καταργεί το άρθρο 11 του Συντάγματος, που κατοχυρώνει το δικαίωμα του συνέρχεσθαι και είναι χειρότερο ακόμα και από το ισχύον χουντικό διάταγμα του 1971 για τις συναθροίσεις για τους ακόλουθους λόγους :

1) ΟΙ ΔΡΟΜΟΙ ΑΝΗΚΟΥΝ ΣΤΟ ΛΑΟ Η ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΩΝ ;

Από το πρώτο ήδη άρθρο το νομοσχέδιο ξεκαθαρίζει, παρά την αντίθετη διατύπωση του, ότι προτεραιότητά του είναι να μην εκτίθεται σε σοβαρό κίνδυνο η δημόσια ασφάλεια και να μην διαταράσσεται υπέρμετρα η κοινωνικοοικονομική ζωή ορισμένης περιοχής.

Όσον αφορά την δημόσια ασφάλεια είναι ευκαιρία να ξεκαθαρίσουμε, ότι η εντύπωση που υπάρχει ότι δήθεν το κράτος δεν έχει δικαίωμα επέμβασης στις συναθροίσεις προκειμένου να προασπίζει την δημόσια ασφάλεια είναι ψευδής. Μόνο το γεγονός, ότι εξακολουθούν να βρίσκονται σε ισχύ μετά από τόσες κυβερνήσεις που πέρασαν το ΝΔ 794/1971 και το εκτελεστικό αυτό ΒΔ 269/1972, δύο χουντικά νομοθετήματα δηλαδή, είναι εξ’ ορισμού αντίθετο με το ότι τα νομοθετήματα αυτά δεν προβλέπουν την δυνατότητα των αστυνομικών οργάνων του κράτους να διαλύουν συναθροίσεις.

Αλλά πέραν αυτών, υπάρχει και το άρθρο 131 ΠΔ 141/1991, με το οποίο παρέχεται στην αστυνομία η εξουσία προληπτικής απαγόρευσης συνάθροισης με αιτιολογημένη απόφαση του αρμόδιου αστυνομικού διευθυντή, αν εξαιτίας της επίκειται σοβαρός κίνδυνος για την δημόσια ασφάλεια ή απειλείται σοβαρή διατάραξη της κοινωνικοοικονομικής ζωής, ενώ σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 3 ΝΔ 797/1971 ολόκληρο το ΒΔ 269/1972 με τον τίτλο «Κανονισμός διαλύσεως δημοσίων συναθροίσεων» παρέχεται το δικαίωμα διάλυσης των συναθροίσεων, όταν προκαλούν κίνδυνο στην δημόσια ασφάλεια.

Όσον αφορά το κριτήριο της υπέρμετρης διατάραξης της κοινωνικοοικονομικής ζωής ορισμένης περιοχής (της περιοχής της διαδήλωσης φυσικά) αυτό προφανές ότι προκαλεί ακόμα μεγαλύτερη εξουσία περιορισμού των διαδηλώσεων, αφού ασφαλώς η υπέρμετρη διαταραχή της κοινωνικοοικονομικής ζωής μίας ορισμένης περιοχής είναι πολύ ευκολότερο να προκληθεί από την υπέρμετρη διαταραχή της κοινωνικοοικονομικής ζωής γενικά. Ήδη η στάθμιση του δικαιώματος των συναθροίσεων ως υποκείμενης στον περιορισμό της κοινωνικοοικονομικής ζωής ορισμένης περιοχής προνομιοποιεί την τελευταία και μεταφραζόμενο με τους όρους της ισχύουσας αγοράς ουσιαστικά αντιμετωπίζει τα οδοστρώματα και τα πεζοδρόμια ως παραρτήματα («παρακολουθήματα») των παρακείμενων εμπορικών καταστημάτων καθιστώντας κύριο, αν όχι αποκλειστικό προορισμό του, την προπαρασκευή της μετάβασης της εμπορικής τους πελατείας για την αγορά εμπορευμάτων.

Και από την μια είναι τόσο αδηφάγα αυτά τα εμπορικά καταστήματα, ώστε δεν χορταίνουν παρά τις επανειλημμένες αυξήσεις του ωραρίου, την μεταβολή του διακεκομμένου σε συνεχές, την λειτουργία Σάββατα μέχρι αργά, συχνά την λειτουργία και τις Κυριακές και αργίες, λευκές νύχτες, μαύρες Παρασκευές κλπ, ώστε να απαιτούν και τον περιορισμό των συναθροίσεων τις λίγες ώρες ή τα λίγα λεπτά που διέρχονται μπροστά από τα καταστήματα τους. Από την άλλη είναι τόσο μονομερής ο τρόπος, με τον οποίο βλέπουν τα συμφέροντα τους, ώστε να μην διεκδικούν πεζοδρομήσεις, μείωση της κυκλοφορίας των ΙΧ, του καυσαερίου και των θορύβων στο κέντρο και να μην διαμαρτύρονται για άλλα συμβάντα που έχουν ως αποτέλεσμα κυκλοφοριακές ανωμαλίες, όπως επισκέψεις επισήμων προσώπων, παρελάσεις κ.λ.π. αλλά έχουν στοχοποιήσει εδώ και χρόνια τις συναθροίσεις ως τον εχθρό τους. Τρίτον, δείχνουν τόσο αφελείς οικονομικά που φαίνεται να μην αντιλαμβάνονται, ότι η αιτία που οι εμπορικές τους επιδόσεις είναι μικρότερες των προσδοκιών τους δεν οφείλεται ούτε στις συναθροίσεις ούτε φυσικά στα χρονικά όρια της λειτουργία τους, αλλά πολύ απλά στην οικονομική κρίση και στο γεγονός, ότι η πλειοψηφία των υποψήφιων πελατών τους δεν έχει την αγοραστική δύναμη για να τις υποστηρίξει. Σε ένα έχουν δίκιο, ότι ποτέ δεν αποζημιώθηκαν από το κράτος για σπασμένες βιτρίνες και ζημιές από επεισόδια. Αλλά ούτε και το διεκδίκησαν με την ίδια θέρμη. Και το κράτος άλλο που δεν θέλει από το να τους επαυξάνει την αντίθεση με τους διαδηλωτές.

Επόμενο των προτεραιοτήτων αυτών είναι η στοίχιση ολοκλήρου του νομοσχεδίου, όχι φυσικά στην ρύθμιση, αλλά στον πολλαπλό περιορισμό που δυσχεραίνει ως και καταργεί ή καθιστά υπέρμετρα επικίνδυνη την διοργάνωση συναθροίσεων. Έτσι :

2) ΔΙΑΔΗΛΩΣΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΗ ΤΗΝ ΕΛΑΣ

Με το άρθρο 2 αφενός εννοιολογούνται και θεσπίζονται οι περιορισμοί στις συναθροίσεις, αφετέρου τυποποιείται η ιδιότητα του οργανωτή των συναθροίσεων και μάλιστα με επέκταση και στο φυσικό πρόσωπο που εκπροσωπεί τις συλλογικότητες που καλούν, ο οποίος οργανωτής σύμφωνα με το άρθρο 16 ευθύνεται με την ατομική του περιουσία φυσικά για την αποζημίωση όσων υπέστησαν βλάβες τις ζωής, της σωματικής ακεραιότητας και της ιδιοκτησίας από τους συμμετέχοντες στην δημόσια υπαίθρια συνάθροιση.

Με άλλα λόγια, κάθε διαδήλωση αποκτά το «κορόιδο» της, εκείνον ο οποίος ευθύνεται συλλογικά και αντικειμενικά για πράξεις τις οποίες έκαναν άλλοι γνωστοί ή άγνωστοι, ακόμα και αν οι πράξεις αυτές τελέσθηκαν εκτός των ορίων του σκοπού της υπαίθριας συνάθροισης.

3) Με το άρθρο 3 καθιερώνεται υποχρέωση γνωστοποίησης της συνάθροισης από τον οργανωτή προ 48 ωρών τουλάχιστον στην ελληνική αστυνομία, στην οποία παρέχεται σιωπηρά το δικαίωμα να απαγορεύει τις συναθροίσεις ή να τις περιορίζει σε μέρος του οδοστρώματος ή και να τις απαγορεύει εντελώς, όταν προσέρχονται άτομα που φέρουν αντικείμενα ή εκδηλώνουν συμπεριφορές που θέτουν σε διακινδύνευση την ανθρώπινη ζωή, την σωματική ακεραιότητα, περιουσιακά δικαιώματα, παρακώλυση κυκλοφορίας, πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες κλπ.

Συνάθροιση, η οποία δεν έχει γνωστοποιηθεί, κατά τεκμήριο απαγορεύεται, όπως συνάγεται από την διατύπωση του άρθρου 3 παρ. 3 του νομοσχεδίου («δύναται να επιτραπεί»).
Εδώ το υπό ψήφιση νομοσχέδιο είναι αυστηρότερο και από εκείνο της χούντας. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 5 ΝΔ 794/1971 «συνάθροιση, η οποία διεξάγεται ακόμα και χωρίς να έχει υποβληθεί στους απαιτούμενους τύπους για την προηγούμενη έγκριση της εκ μέρους της αστυνομικής αρχής, εφόσον δεν έχει απαγορευθεί και δεν έχει κοινοποιηθεί απαγόρευση της 8 ώρες πριν την πραγματοποίηση της θεωρείται ως μη απαγορευθείσα.»

4) Με το άρθρο 4 θεσπίζονται οι υποχρεώσεις του οργανωτή πέρα από τις αστικές ευθύνες που προαναφέρθηκαν να συνεργάζεται με την αστυνομία συνδράμοντας την για την τήρηση της τάξης, να ενημερώνει τους μετέχοντες στην συνάθροιση να μην φέρουν και χρησιμοποιούν αντικείμενα πρόσφορα για την άσκηση βίας, ουσιαστικά δηλαδή να μεταφέρει τις εντολές της αστυνομίας στους διαδηλωτές, ακόμα και να ζητά την παρέμβαση της αστυνομίας για την απομάκρυνση ατόμων που φέρουν τέτοια αντικείμενα, καθώς και να ορίζει επαρκή αριθμό ατόμων για την περιφρούρηση της συνάθροισης.

ΟΛΗ Η ΕΞΟΥΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ

5) Για τον σκοπό αυτό μάλιστα (άρθρο 5) ορίζεται και αστυνομικός διαμεσολαβητής, αξιωματικός της ΕΛΑΣ, ο οποίος αποτελεί τον σύνδεσμο της αστυνομικής αρχής με τον διοργανωτή.

Απορίας άξιο είναι πως δεν προβλέπεται η “ex officio” απόδοση θέσεων εκπροσώπησης αστυνομικών συνδέσμων στα συλλογικά όργανα διοίκησης των φορέων που συνήθως διοργανώνουν διαδηλώσεις (πχ εργατικά κέντρα, σωματεία, πολιτικές οργανώσεις κ.λ.π) για να μετέχουν εξ αρχής στη λήψη των σχετικών αποφάσεων !

6) Με το άρθρο 6 η αστυνομική Αρχή «υποχρεούται να διασφαλίζει την ακώλυτη άσκηση του δικαιώματος του συνέρχεσθαι σε δημόσιο υπαίθριο χώρο, όπως αυτό ορίζεται στο άρθρο 1» του ν/σ.

Αληθής έννοια της διάταξης – φερετζέ είναι ότι η αστυνομία υποχρεούται να διασφαλίζει τους περιορισμούς των συναθροίσεων χάριν της κοινωνικοοικονομικής ζωής της περιοχής που τελούνται.

7) Με το άρθρο 7 επικείμενη δημόσια συνάθροιση μπορεί να απαγορευθεί, εάν α) επαπειλείται σοβαρός κίνδυνος για την δημόσια ασφάλεια, β) απειλείται σοβαρή διατάραξη της κοινωνικοοικονομικής ζωής σε ορισμένη περιοχή.

Κριτήρια για αυτό είναι ο εκτιμώμενος αριθμός των συμμετεχόντων (ειρήσθω εν παρόδω ότι ο αριθμός των συμμετεχόντων είναι εύλογο να οδηγήσει στον περιορισμό σε μία λωρίδα, αλλά με ποιά λογική στην πλήρη απαγόρευση; ), η περιοχή πραγματοποίησης και ο βαθμός επικινδυνότητας αυτής. Όλα αυτά βεβαίως κρίνονται από την αστυνομία.

8) Για την προστασία των ίδιων εννόμων αγαθών επιτρέπεται εκτός από την απαγόρευση και η επιβολή περιορισμών (άρθρο 8) είτε σε επικείμενη συνάθροιση είτε ακόμα και σε συνάθροιση που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Τέτοιοι είναι ο περιορισμός σε μέρος του οδοστρώματος η και άλλου δημόσιου χώρου (άλλη μία απόδειξη ότι με πρόσχημα την κυκλοφορία σκοπείται ο περιορισμός των διαδηλώσεων) και η απομάκρυνση επικίνδυνων ατόμων. Προφανώς οι «προληπτικές προσαγωγές» θα νομιμοποιηθούν σε κάθε διαδήλωση.

9) Με το άρθρο 9 προβλέπεται η διάλυση των συναθροίσεων όταν α) πραγματοποιούνται παρά την απαγόρευση, β) δεν συμμορφώνονται στις αστυνομικές υποδείξεις, γ) εκτρέπονται σε βία αλλά και δ) πραγματοποιούνται χωρίς να έχουν γνωστοποιηθεί.

10) Η αποφασιστική αρμοδιότητα σχετικά με την απαγόρευση ή τους περιορισμούς είναι η αστυνομία, αφού λάβει (όχι δεσμευτικά) την γνώμη των οικείων δημάρχων (άρθρο 10) με μόνη την υποχρέωση η απόφαση της να είναι αιτιολογημένη και να κοινοποιηθεί στην αρμόδια εισαγγελική αρχή (άρθρο 11).

12) ΒΙΑ ΜΕ ΟΛΑ ΤΑ ΜΕΣΑ

Στο άρθρο 12 προβλέπεται, ότι για την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 9 (δηλαδή για την διάλυση δημόσιας συνάθροισης) η αστυνομική αρχή μπορεί να χρησιμοποιεί προς τούτο κάθε νόμιμο μέσο.

Και αυτό το άρθρο παρέχει στην αστυνομία ευρύτερες εξουσίες από εκείνες που παρείχε ο χουντικός κανονισμός διάλυσης συναθροίσεων, ο οποίος τουλάχιστον διόριζε ενδεικτικά τα μέσα αυτά (βίαιη απώθηση, καταιονισμός δι' ύδατος, αστυνομική ράβδος, υποκόπανοι των όπλων, δακρυγόνα ή έτερα συναφή μέσα).

Στην επικείμενη διάταξη η έννοια του κάθε νόμιμου μέσου, τι άλλο ακόμα μπορεί να χωρέσει; Μήπως τα αστυνομικά πιστόλια, που βγαίνουν όλο και πιο συχνά είτε σε πανεπιστημιακούς χώρους που υπό προϋποθέσεις ισχύει ακόμα το πανεπιστημιακό άσυλο, είτε για την επίλυση ιδιωτικών τους διαφορών ;

13- 14) «ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ….ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ»

Το νομοσχέδιο προβλέπει προσωρινή και οριστική δικαστική προστασία κατά των αστυνομικών αποφάσεων για απαγορεύσεις και περιορισμούς, αλλά ούτως ή άλλως αυτήν την παρέχουν οι γενικές διατάξεις του διοικητικού δικαίου και δεν χρειαζόταν κάποια ιδιαίτερη θέσπιση. Αλλά αυτά μόνο πριν την πραγματοποίηση. Κατά τη διάρκειά τους κανένα δικαστήριο δεν συνεδριάζει, παρά μόνο τα αυτόφωρα των συλλαμβανομένων.

Εκείνο όμως που συγκεκριμενοποιείται με το νομοσχέδιο είναι ότι ο φορέας παροχής αυτής της προσωρινής δικαστικής προστασίας είναι η Επιτροπή Αναστολών του Συμβουλίου της Επικρατείας, ένα δικαστικό όργανο δηλαδή πολυτελείας, χρονοβόρο, δυσκίνητο, και συντηρητικό λαμβάνοντας μάλιστα υπ όψη, ότι το ΣτΕ είναι το μόνο δικαστήριο που εξακολουθεί να βρίσκεται στο κέντρο της Αθήνας στην οδό Πανεπιστημίου απέναντι σχεδόν από τα Προπύλαια και έχει υποστεί τις ενοχλήσεις άπειρων διαδηλώσεων, ενώ η προσφυγή σε αυτό είναι και ιδιαίτερα δαπανηρή. Και η μοναδική του νομολογία στο θέμα φυσικά αρνητική. Αναφέρομαι στην απόφαση της Επιτροπής Αναστολών του ΣτΕ 633/1999 με την οποία απορρίφθηκε η αίτηση αναστολής εκτέλεσης του Κ.Κ.Ε.. κατά της απόφασης του Γενικού Αστυνομικού Διευθυντή Αττικής, που απαγόρευε τη δημόσια υπαίθρια συνάθροιση ή πορεία οργανωμένων ομάδων στον Αερολιμένα Αθηνών και σε συγκεκριμένες οδούς στο κέντρο της Αθήνας, για λόγους προστασίας της δημόσιας ασφάλειας, καθόσον την ημερομηνία που αυτές θα ελάμβαναν χώρα, είχε προγραμματιστεί επίσημη επίσκεψη στην Ελλάδα του Προέδρου των Η.Π.Α. Κλίντον και απειλούνταν σοβαρός κίνδυνος για τη ζωή και σωματική ακεραιότητα του ξένου επισήμου και των μελών της αποστολής του, ο οποίος κίνδυνος δεν μπορούσε να αποτραπεί αλλιώς,

15) ΠΟΙΝΙΚΕΣ ΕΥΘΥΝΕΣ

Και βέβαια το νομοσχέδιο εκτός από τις αστικές κυρώσεις του οργανωτή δημόσιας συνάθροισης (άρθρο 16), στις οποίες αναφερθήκαμε, προβλέπει και ποινικές ευθύνες για όσους μετέχουν σε δημόσια συνάθροιση που έχει απαγορευθεί (ακόμα και αν η συνάθροιση αυτή πραγματοποιείται κανονικά) ή παρεμποδίζουν την διεξαγωγή δημόσιας υπαίθριας συνάθροισης (δεν πρόκειται για προστασία φυσικά του δικαιώματος της διαδήλωσης, αλλά πρόκειται για καταστολή του δικαιώματος της αντισυγκέντρωσης).

Το άρθρο αυτό (άρθρο 15) ουσιαστικά επαναφέρει το καταργημένο από τον νέο Ποινικό Κώδικα, παλιό άρθρο 171 ΠΚ (θρασύτητα κατά της αρχής), που τιμωρούσε ακριβώς την συμμετοχή σε απαγορευμένη δημόσια συνάθροιση. Αλλά και εκείνο ακόμα προέβλεπε χαμηλότερο όριο ποινής (μέχρι 6 μηνών), ενώ το επιχειρούμενο να θεσπιστεί προβλέπει ποινή μέχρι ενός έτους. Η ίδια ποινή προβλέπεται και για όσους δεν συμμορφώνονται στους περιορισμούς που επιβάλλει η παριστάμενη αστυνομική αρχή, χωρίς να αποτελεί προϋπόθεση για την ποινική τους απειλή η τέλεση βιαιοπραγιών.

Αν τέλεσαν και βιαιοπραγίες, το αδίκημα αποκτά διακεκριμένο χαρακτήρα και απειλείται με ποινή φυλάκισης μέχρι 2 ετών και εφόσον δεν τιμωρούνται βαρύτερα με άλλη διάταξη.
Η «άλλη διάταξη» είναι βέβαια η αναφερόμενη στο άρθρο 15, διάταξη του άρθρου 170 ΠΚ (στάση) , κυρίως όμως η επίσης αναφερόμενη διάταξη του ΠΚ 189 (διατάραξη κοινής ειρήνης), που όχι μόνο δεν καταργήθηκε με τον νέο ΠΚ της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, (ν. 4619/2019) αλλά αντίθετα προβλέφθηκε και η διακεκριμένη περίσταση της τέλεσης του αδικήματος εκ μέρους υποκινητών της διατάραξης, που έχουν καθοδηγητικό ρόλο μέσα στο πλήθος», (με αυτή ασφαλίτικη διατύπωση υπάρχει ακριβώς στο ΠΚ 189 παρ. 3) που τιμωρούνται με φυλάκιση τουλάχιστον 3 μηνών, άρα μέχρι 5 χρόνων – εκτιτέα ως γνωστόν και πάντως μη μετατρέψιμη αν υπερβαίνει τα τρία έτη πλέον.

ΚΑΙ ΣΤΗ ΟΥΓΙΑ…..ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ

Μεγαλύτερο ενδιαφέρον όμως έχει η κλιμάκωση της ποινικής αντιμετώπισης του Π.Κ. 189, αφού με την τροποποίηση του άρθρου 187Α Π.Κ. με το ν. 4637/2019, δηλαδή τις τροποποιήσεις που επέφερε η κυβέρνηση της Ν.Δ. τον Νοέμβριο 2019 στον νέο ΠΚ τα «εγκλήματα κατά της δημόσιας τάξης», ακόμα και πλημμεληματικού χαρακτήρα εντάσσονται στα αδικήματα, τα οποία αποτελούν κορμό για την απόδοση διακεκριμένων επιβαρυντικών περιστάσεων τρομοκρατικής τέλεσης, αλλά και αντικείμενο συγκρότησης τρομοκρατικής οργάνωσης. Στην «αντικειμενική υπόσταση» του άρθρου 187Α Π.Κ. με άλλα λόγια. Ανάμεσα βεβαίως στα εγκλήματα κατά της δημόσιας τάξης ανήκει και η διατάραξη κοινής ειρήνης (ΠΚ 189).

Έτσι λοιπόν η συνδυασμένη εφαρμογή των ΠΚ 187Α, 189 και του νέου νομοσχέδιου για τις συναθροίσεις, εφόσον τελικά ψηφιστεί, όχι μόνο θα απαγορεύσει και θα περιορίσει τις συναθροίσεις, αλλά θα ανοίξει και τον δρόμο, ώστε η εκτροπή τους να αντιμετωπίζεται και να τιμωρείται ως τρομοκρατική πράξη απειλούμενη με αυξημένα όρια ποινής (+ ένα έτος) , αλλά και ως αντικείμενο συγκρότησης τρομοκρατικής οργάνωσης (κακούργημα).

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη είναι πραγματικά συνεπής στις κατασταλτικές της εξαγγελίες και το έχει αποδείξει ήδη αποχαλινώνοντας τους αστυνομικούς και αποδεσμεύοντάς τους από κάθε αναστολή, προκειμένου να μπαίνουν και να οπλοφορούν σε πανεπιστημιακούς χώρους, να εισβάλουν σε κατοικίες και ταράτσες, να ξεγυμνώνουν διαδηλωτές, να εισβάλουν σε κινηματογράφους, νυχτερινά μπαρ και κέντρα διασκέδασης, να χαστουκίζουν 6χρονα παιδιά, να ρίχνουν χημικά και δακρυγόνα με το παραμικρό, ακόμα και μέσα στον χώρο των δικαστηρίων, να απαγορεύουν εκδηλώσεις συμπαράστασης σε αυτά και τελευταία να σπάνε επιδεικτικά αυτοκίνητα και παρ μπρίζ στα νησιά.

Λένε ότι το τέρμα της κατρακύλας είναι ο πάτος, αλλά κάθε φορά διαπιστώνουμε ότι υπάρχει πάντα περιθώριο μέχρι να τον φτάσουμε. Η «κάτω» βουλή έχει δρόμο ακόμα. Το υπό ψήφιση νομοσχέδιο απέχει μία βαθμίδα μόνο από την πλήρη και τυπική κατάργηση του άρθρου 11 του Συντάγματος, που προβλέπει τις συναθροίσεις, γιατί πολύ απλά δεν αφήνει κανένα απολύτως πεδίο διεξαγωγής και ελευθερίας τους.

Μόνο που στην ιστορία δεν έλειψαν ούτε η καταστολή, ούτε οι απαγορεύσεις. Αλλά ούτε αυτές, ούτε οι δίκες λύγισαν τους αγωνιστές. Και αυτό το ν/σ αν και όπως ψηφιστεί θα καταργηθεί στην πράξη. Γιατί οι εμπνευστές του λογαριάζουν και πάλι χωρίς τον ξενοδόχο. Γιατί μπορεί η εξουσία να γράφει την «κάτω βουλή», αλλά την «άνω βουλή» την γράφει πάντα ο λαός !

Αθήνα, 28/2/2020,
Κώστας Παπαδάκης.

 
   
   
   
   
9 Φεβρουαρίου 2020

εκτύπωση του άρθρου pdf
   Η διαμεσολάβηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση και η ελληνική της προοπτική (του Γρηγόρη Μισκεδάκη)


Είναι σε όλους μας γνωστό πως στην Ευρωπαϊκή Ένωση θεσμοθετήθηκε η διαμεσολάβηση με την οδηγία 2008/52/ΕΚ. Στην Ελλάδα αρχικά ενσωματώθηκε στο εσωτερικό μας δίκαιο με το νόμο 3898/2010. Αργότερα ψηφίστηκε ο νόμος 4512/2018 όπου αναμορφώνει πλήρως το θεσμό και καθιστά τη διαμεσολάβηση υποχρεωτικό προδικαστικό στάδιο και πρόσφατα ο νόμος 4640/2019 που κινείται στο ίδιο πλαίσιο με τον προγενέστερο νόμο του ΣΥΡΙΖΑ.

Προέλευση – Παραλληλισμός με Ιταλία:

Ο νέος νόμος έχει σημείο αναφοράς το αντίστοιχο νομικό πλαίσιο της Ιταλίας η οποία πρώτη καθιέρωσε στην Ευρωπαϊκή Ένωση την υποχρεωτική διαμεσολάβηση. Δεν είναι τυχαίο που δύο χώρες που παραδοσιακά καταδικάζονται από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για την αργοπορία της αστικής τους δικαιοσύνης επέλεξαν να καθιερώσουν το σύστημα της υποχρεωτικότητας της διαμεσολάβησης.

Στην Ιταλία σε καθεστώς υποχρεωτικής διαμεσολάβησης υπάγονται περίπου οι διαφορές που έχουν υπαχθεί και στον νόμο που ψηφίστηκε πρόσφατα. Το αρχικό κόστος για τη διαμεσολάβηση στην Ιταλία είναι περίπου 40,00 ευρώ για το κάθε μέρος.

Στο ιταλικό δίκαιο μάλιστα ισχύουν δύο επιπλέον ρυθμίσεις ως προς το θεσμό σε σχέση με το νόμο που ψηφίστηκε πρόσφατα από το ελληνικό κοινοβούλιο που εύλογα μας θορυβούν για μελλοντική τροποποίηση του θεσμού.

Ειδικότερα:

1ον. Η μη αποδοχή της πρότασης του διαμεσολαβητή συνεπάγεται αρνητικές συνέπειες στα δικαστικά έξοδα που επιδικάζονται στη Δίκη. Και

2ον. Η αναίτια και αδικαιολόγητη άρνηση συμμετοχής στη διαμεσολάβηση μπορεί να αποτελέσει για το δικαστή ελεύθερη απόδειξη στη μελλοντική δίκη.

Το ιταλικό υπουργείο δικαιοσύνης συλλέγει και εκθέτει ανά εξάμηνο στατιστικά στοιχεία που αφορούν τις υποθέσεις που υπάγονται υποχρεωτικά σε διαδικασία διαμεσολάβησης πριν την προσφυγή στην τακτική δικαιοσύνη. Σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά στην πρώτη υποχρεωτική συνεδρίαση στο 46% των περιπτώσεων ο εναγόμενος δεν εμφανίστηκε, στο 50% εμφανίστηκε και στο 4% υπήρξε παραίτηση του ενάγοντος. Από τις περιπτώσεις της εμφάνισης επιτυχή έκβαση είχε η διαδικασία της διαμεσολάβησης στο 27,5% που αυξάνεται στο 45% αν ακολουθήσουν και άλλες συνεδρίες πέρα της πρώτης υποχρεωτικής.

Σύμφωνα με την ιταλική νομοθεσία στην υποχρεωτική διαμεσολάβηση υπάγονται οι κάτωθι διαφορές και τα ποσοστά ανά κατηγορία είναι τα κάτωθι στην περίπτωση που εμφανιστεί ο εναγόμενος στην πρώτη συνεδρίαση, ήτοι το 50% των περιπτώσεων.

Ως προς την αξία της διαφοράς ισχύουν τα κάτωθι στοιχεία για τις περιπτώσεις εμφάνισης του εναγομένου.

Η μέση χρονική διάρκεια της διαδικασίας της διαμεσολάβησης στις περιπτώσεις που αυτή έχει θετική έκβαση ήταν 141 ημέρες το 2019.

Το ελληνικό υπουργείο δικαιοσύνης αντιστοίχως δεν παρουσιάζει στατιστικά στοιχεία για τη ροή των υποθέσεων, δηλαδή πόσες υποθέσεις νέες εισάγονται στα δικαστήρια, πόσες συζητούνται και τον αριθμό των αποφάσεων, ούτε στα μηχανογραφημένα δικαστήρια δηλαδή σε αυτά των περιφερειών αρμοδιότητας των εφετείων Αθήνας, Πειραιά, Θεσσαλονίκης και Χαλκίδας. Συνεπώς δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε την πραγματική εικόνα ώστε να κριθεί η πραγματική στόχευση του μέτρου. Αν δηλαδή έστω και αν κατ’ επίφαση λαμβάνεται για την αποσυμφόρηση της αστικής δικαιοσύνης, ή λαμβάνεται για την ιδιωτικοποίηση μιας ακόμη θεμελιώδους κρατικής λειτουργίας. Η εμπειρική εικόνα που έχουν όλοι οι δικηγόροι της πράξης είναι πως ο όγκος των υπό συζήτηση υποθέσεων έχει μειωθεί δραματικά. Συνεπώς η αποσυμφόρηση είναι θέμα χρόνου να επιτευχθεί.

Η καθιέρωση της υποχρεωτικής διαμεσολάβησης καθώς και η ενίσχυση και προώθηση του θεσμού αποτελεί και μεταμνημονιακή δέσμευση της χώρας. Σύμφωνα με το επικαιροποιημένο μνημόνιο που υπεγράφη στις 23 Μαΐου 2018 και έχει χρονικό ορίζοντα υλοποίησης το 2022 αναφέρει στη σελίδα 39 στον τομέα που σχετίζεται με τη δικαιοσύνη στο αγγλικό πρωτότυπο κείμενο: «Disseminate the relevant information on the new legal framework of mediation to the legal practitioners and the public at large, so as to increase awareness of the availability of this mechanism and encourage its use (June 2018)» δηλαδή: «Διάδοση των σχετικών πληροφοριών σχετικά με το νέο νομικό πλαίσιο διαμεσολάβησης για τους ασκούντες συναφή προς τη δικαιοσύνη επαγγέλματα και το ευρύ κοινό, ώστε να αυξηθεί η ευαισθητοποίηση σχετικά με τη διαθεσιμότητα αυτού του μηχανισμού και να ενθαρρυνθεί η χρήση του (Ιούνιος 2018)».

Συνεπώς η κατεύθυνση που ακολούθησαν οι κυβερνήσεις του ΣΥΡΙΖΑ και έπειτα της ΝΔ με την διαμεσολάβηση οριοθετήθηκε από την τρόικα. Την εποχή που συντάχθηκε το επικαιροποιημένο μνημόνιο είχε ήδη καθιερωθεί η υποχρεωτική διαμεσολάβηση από την τότε κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ.

Επομένως, με βάση τα παραπάνω εύλογα ανησυχούμε για την προοπτική του θεσμού και την ουσιαστική απονομή της δικαιοσύνης. Είναι ευκαιρία λοιπόν να ανοίξει μια επιστημονική συζήτηση για την καταλληλότητα και την προοπτική αφενός του θεσμού με τον τρόπο που καλούμαστε να εφαρμόσουμε το νόμο ως υποχρεωτικό προδικαστικό στάδιο και αφετέρου για το συνολικότερο πλαίσιο για την απονομή της δικαιοσύνης.

 
   
   
   
   
εκτύπωση