2 Απριλίου 2020
 
 
σελίδα υποδοχής
ταυτότητα
αρχείο υλικών
θέσεις - απόψεις
έμμισθοι συνεργάτες   και ασκούμενοι
εισηγήσεις ημερίδας






θεματικές ενότητες:
1990
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2011
2019
2020











συνδικαλιστική   επικαιρότητα
πολιτική επικαιρότητα
ημερολόγιο
σύνδεσμοι
επικοινωνία



Συμπληρώστε το email σας για να λαμβάνετε το μηνιαίο newsletter:
rss

θέσεις - απόψεις

στείλτε αυτή τη σελίδα εκτύπωση





30 Μαρτίου 2020

εκτύπωση του άρθρου pdf
   Το επίδομα των 800 ευρώ και η ρήξη με τους αυτοαπασχολούμενους: Η αρχή του τέλους για την κυβέρνηση (του Θ. Καμπαγιάννη)


Αναδημοσιεύουμε κείμενο του Θ. Καμπαγιάννη, μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών με την “Εναλλακτική Παρέμβαση – Δικηγορική Ανατροπή”, στην Εφημερίδα των Συντακτών (30/3/2020).

Το επίδομα των 800 ευρώ και η ρήξη με τους αυτοαπασχολούμενους: Η αρχή του τέλους για την κυβέρνηση

Δεν χρειαζόταν ιδιαίτερη πολιτική αντιληπτικότητα για να καταλάβει κανείς το μέγεθος της φθοράς που υπέστη η κυβέρνηση αν άκουγες τις τοποθετήσεις των συμβούλων του Διοικητικού Συμβουλίου του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών που προέρχονται από την κεντροδεξιά στο ΔΣ της 27/3/2020. Όταν υποστηρικτές της κυβέρνησης μιλούν με τέτοια απαξία για τους χειρισμούς των Υπουργών και τις αποφάσεις του Μαξίμου, καταλαβαίνεις προς τα που φυσάει ο άνεμος.

Είναι γνωστό ότι η κυβέρνηση ανακοίνωσε πανηγυρικά την ενίσχυση όλων των ελεύθερων επαγγελματιών στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο, με διάγγελμα του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Στη συνέχεια, υπουργοί όπως ο Άδωνις Γεωργιάδης δήλωσαν ρητά σε συνεντεύξεις τους ότι οι δικηγόροι δικαιούνται το επίδομα, αφού τα δικαστήρια έχουν κλείσει από 13/3/2020. Η παροχή του επιδόματος στους επιστήμονες καταγράφηκε σε κυβερνητικά δελτία τύπου τα οποία είναι ακόμα και σήμερα αναρτημένα σε κρατικές ιστοσελίδες.

Κι όμως, τελείως αιφνιδιαστικά, ο Υπουργός Εργασίας Γ. Βρούτσης ανακοίνωσε στις 25/3/2020 την εξαίρεση των επιστημόνων, μεταξύ τους και των δικηγόρων, από το επίδομα των 800 ευρώ. Ο Γεωργιάδης ζήτησε συγγνώμη για την “παρεξήγηση” (η αυτογελοιοποίηση είναι αναφαίρετο δικαίωμα στη δημοκρατία μας) και στη συνέχεια η κυβέρνηση ανακοίνωσε, ως αντίμετρο, τα επιμορφωτικά τηλε-σεμινάρια των 100 ωρών που πρέπει να παρακολουθήσουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες, αν επιθυμούν να πληρωθούν 600 ευρώ μέσω ΕΣΠΑ κατόπιν πιστοποίησης και αρκετών μηνών αναμονής. Μιλάμε δηλαδή για κανονικό εμπαιγμό σε επαγγελματίες κλάδων όπως οι δικηγόροι, που δεν μπορούν να εργαστούν και να πληρώσουν έστω τους λογαριασμούς του Μαρτίου και του Απριλίου, με προοπτική κλεισίματος των δικαστηρίων για πολλές ακόμα εβδομάδες.

Θα αντιτάξει κάποιος: καλά όλα αυτά, αλλά προς τι τα πομπώδη περί “αρχής του τέλους” της κυβέρνησης; Μήπως πρόκειται για τη γνωστή μεγαλομανία των μικροαστικών στρωμάτων, που υπερτιμούν τον ρόλο και το βάρος τους στα κοινωνικά και πολιτικά πράγματα; Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι διαχρονικά η τύχη μιας κυβέρνησης κρίνεται τελικά στη σχέση της με την μεγάλη εργαζόμενη μισθωτή πλειοψηφία και τις πολιτικές της διαθέσεις. Η επίθεση στα δικαιώματα των εργαζόμενων, ήδη ξεκινημένη από τους εργοδότες και το Υπουργείο Εργασίας, και η εξέλιξή της θα είναι η λυδία λίθος της κυβερνητικής μακροημέρευσης. Όμως, η διάρρηξη της σχέσης της κυβέρνησης με τους ελεύθερους επαγγελματίες και ιδιαίτερα με τους αυτοαπασχολούμενους, είναι κρίσιμος κόμβος για τις πολιτικές εξελίξεις. Και αυτό έχει να κάνει με τον τρόπο με τον οποίο η Νέα Δημοκρατία ήρθε στην εξουσία.

Η πολιτική αντεπίθεση της δεξιάς παράταξης απέναντι στην τότε ηγεμονία του ΣΥΡΙΖΑ έχει την αφετηρία της στις κινητοποιήσεις του 2016 για το ασφαλιστικό Κατρούγκαλου. Η υπερφορολόγηση των ελεύθερων επαγγελματιών και η αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών για μικρομεσαία εισοδήματα από 10.000-25.000 ευρώ πόλωσε πολιτικά τα στρώματα αυτά εναντίον της τότε κυβέρνησης. Τα στρώματα αυτά μπορεί να είναι μειοψηφικά, ωστόσο είναι πολιτικά κρίσιμα: προσέφεραν την κοινωνική βάση για μια πολιτική αντικυβερνητική αιχμή, την ώρα που η εφαρμογή μνημονιακών πολιτικών, έστω και αμβλυμένων, αποξένωνε τον ΣΥΡΙΖΑ από τη μεγάλη εργατική μάζα των ψηφοφόρων του. Όταν πλέον οι πολιτικές διαθέσεις των μισθωτών απέναντι στην κυβέρνηση που οι ίδιοι είχαν αναδείξει είχαν “κρυώσει”, οι αντικυβερνητικές διαθέσεις της “μεσαίας τάξης” έγιναν ο πολιορκητικός κριός μιας επελαύνουσας αντιπολίτευσης που δεν δίστασε να παίξει το παιχνίδι της πατριδοκαπηλίας με το Μακεδονικό και του ρατσισμού κατά των προσφύγων, για να βρεθεί στην εξουσία. Κάποιες διορθωτικές κινήσεις της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ το 2018-2019, τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για τα φτωχότερα μεσαία στρώματα ήρθαν πολύ αργά.

Τώρα, η κοινωνική συμμαχία που έφερε τον Μητσοτάκη στην εξουσία δείχνει τα πρώτα σημάδια κλονισμού της. Τα μεγαλοαστικά κέντρα που στηρίζουν την κυβέρνηση Μητσοτάκη έχουν αλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα και αυτό δημιουργεί πολιτικούς τρανταγμούς, ιδιαίτερα εν μέσω όξυνσης της κρίσης. Τα μεσοστρώματα πολώνονται ταξικά: οι μικροί και μεσαίοι ελεύθεροι επαγγελματίες ανακαλύπτουν ότι αυτή δεν είναι “η κυβέρνησή τους”. Φάνηκε από το ασφαλιστικό Βρούτση: οι φτωχότεροι είδαν αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών τους, οι μικρομεσαίοι δεν είχαν κανένα κέρδος. Τώρα με το επίδομα, οι αυτοαπασχολούμενοι σοκαρίστηκαν από την ταξική υπεροψία και τον κυνισμό των “φιλελεύθερων” κυβερνώντων. “Ας φάνε παντεσπάνι” ή για να το πούμε με πιο επίκαιρους όρους “ας φάνε τηλεκατάρτιση”, λέει πλέον η κυβέρνηση σε ανθρώπους που ζουν από τη δουλειά τους και είχαν πιστέψει ότι μια κυβέρνηση της “αγοράς” θα ήταν πιο φιλική στα συμφέροντά τους. Στην πραγματικότητα, η κυβέρνηση Μητσοτάκη αποκαλύπτεται σαν αυτό που ήταν πάντα: η κυβέρνηση των μεγαλοεργοδοτών, η κυβέρνηση των εταιρειών, η κυβέρνηση των μεγάλων αστικών συμφερόντων. Και πλέον, η επερχόμενη σύγκρουση της κυβέρνησης με τους μισθωτούς του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα, δηλαδη με την μεγάλη πλειοψηφία, θα γίνει χωρίς το μαξιλαράκι και το φωτοστέφανο τού δήθεν προστάτη της “μεσαίας τάξης”.

Το αν τελικά η κυβέρνηση θα δώσει το επίδομα των 800 ευρώ στους δικηγόρους και θα διασώσει έστω λίγη από την τρωθείσα αξιοπιστία της είναι, όσο γράφεται αυτό το άρθρο, ακόμα άγνωστο. Πάντως, ακόμα και πράκτορες να είχε ο Αλέξης Τσίπρας στο επιτελείο του πρωθυπουργού, τόση επιτυχία στην αποδόμηση του πολιτικού αφηγήματος του Κυριάκου Μητσοτάκη δεν θα μπορούσε να την έχει. Αυτοί που πρότειναν την εξαίρεση των δικηγόρων από το επίδομα κάνανε τη δουλειά από μόνοι τους. Φαίνεται πως ο πρωθυπουργός έχει χτίσει το επιτελείο του πάνω στη λάθος πέτρα. Και χωρίς να το θέλει, πάτησε το κουμπί της αντίστροφης μέτρησης για τον βίο της κυβέρνησής του.

 
   
   
   
   
2 Μαρτίου 2020

εκτύπωση του άρθρου pdf
   ΜΑΤ στα νησιά: «Ρήξη του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη με την έννομη τάξη και το κράτος δικαίου (του Θ. Καμπαγιάννη)


Σε δήλωσή του, ο δικηγόρος και μέλος του Δ.Σ. του ΔΣΑ, Θανάσης Καμπαγιάννης*, αναφέρει:

«Η εικόνα των ανδρών των ΜΑΤ κατά την αποχώρησή τους στο λιμάνι των Μεστών Χίου στις 27/2/2020, όπως προκύπτει από αδιάψευστα βίντεο, σηματοδοτεί τη ρήξη του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη με την έννομη τάξη και το κράτος δικαίου. (Τα χαρακτηριστικότερα βίντεο στις διευθύνσεις: tinyurl.com/rj3tj2b και tinyurl.com/wkzqat7).

Είτε το Υπουργείο θα τιμωρήσει παραδειγματικά την εικονιζόμενη συμμορία των τραμπούκων που φορούν κράνη με το εθνόσημο και κάνουν χρήση αστυνομικών όπλων σπάζοντας κεφάλια και καταστρέφοντας περιουσίες είτε ο Υπουργός Μιχάλης Χρυσοχοϊδης θα αναγνωρίσει τον εαυτό του σε ρόλο Αρχισυμμορίτη. Στην περίπτωση αυτή, ένας μόνος δρόμος τού μένει: να παραιτηθεί.

Το Υπουργείο πρέπει συγκεκριμένα και άμεσα να απαντήσει αν οι επικεφαλής των διμοιριών των ΜΑΤ έδωσαν εντολή εφόδου των ανδρών τους κατά συγκεντρωμένων ατόμων και με τι σκοπό.

Σε περίπτωση που τέτοια εντολή δόθηκε, πρέπει να απαντηθεί γιατί οι άνδρες των ΜΑΤ δεν φόρεσαν τον προβλεπόμενο εξοπλισμό τους και, τουναντίον, παρουσίασαν εικόνα ιδιωτικών μπράβων γυμναστηρίων, που εκθέτει ανεπανόρθωτα τη συντεταγμένη πολιτεία.

Σε περίπτωση που τέτοια εντολή δεν δόθηκε, πρέπει να απαντηθεί γιατί οι επιτιθέμενοι τραμπούκοι υπεξαίρεσαν αστυνομικό εξοπλισμό (κράνη, αστυνομικές ράβδους, ασπίδες, πιστόλια κρότου-λάμψης και ρίψης δακρυγόνων, κλπ) καθ’ υπέρβασιν των εντολών της υπηρεσίας τους, με σκοπό να τον χρησιμοποιήσουν για ιδιωτικούς λόγους “αντεκδίκησης”.

Σε κάθε περίπτωση, οι πρωταγωνιστές των συγκεκριμένων επεισοδίων πρέπει να αποταχθούν από το αστυνομικό σώμα, καθώς έχουν παραβιάσει κάθε πρόβλεψη του Πειθαρχικού Δικαίου Αστυνομικού Προσωπικού (ΠΔ 120/2008, ΦΕΚ Α’ 182/02-9-2008), του Κώδικα Δεοντολογίας του Αστυνομικού (ΠΔ 254/2004, ΦΕΚ Α’ 238/03-12-2004), καθώς και πλήθος διατάξεων του Ποινικού Κώδικα.

Η ευθύνη για την αποκατάσταση του αισθήματος ασφάλειας και εμπιστοσύνης στην έννομη τάξη, σε περίπτωση που ο καθ’ ύλην Υπουργός Μιχάλης Χρυσοχοϊδης δεν την αναλάβει, ανήκει πλέον ολοκληρωτικά στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, που τον επέλεξε και τον καλύπτει».

*δικηγόρος, σύμβουλος ΔΣ Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών με την “Εναλλακτική Παρέμβαση – Δικηγορική Ανατροπή”

 
   
   
   
   
2 Μαρτίου 2020

εκτύπωση του άρθρου pdf
   Νομοσχέδιο για διαδηλώσεις: Η «Κάτω Βουλή» των συναθροίσεων μεγαλώνει (του Κώστα Παπαδάκη)


«……Γιατί το κάθε άρθρο του συντάγματος περιέχει την ίδια του την αντίθεση, τη δική του άνω και κάτω βουλή, δηλαδή στη γενική φράση την ελευθερία και στη σημείωση του περιθώριου την κατάργηση της ελευθερίας…..».

Η παραπάνω φράση, διατυπωμένη από τον Καρλ Μαρξ, στο βιβλίο του «Η 18η Βrumaire του Λουδοβίκου Βοναπάρτη», του οποίου το μεγαλύτερο μέρος γράφτηκε έως τον Φεβρουάριο 1852, περιέχει μία από τις σημαντικότερες κρίσεις για την επίφαση και τη σχετικότητα των αστικών συνταγματικών ελευθεριών. Και φαίνεται ότι η κυβέρνηση ετοιμάζεται να αναβαθμίσει την «κάτω βουλή» του δικαιώματος των συναθροίσεων.

Δόθηκε λοιπόν στην δημοσιότητα πριν λίγες μέρες με την γνωστή μέθοδο της διαρροής για τον έλεγχο των αντιδράσεων το νομοσχέδιο που έχει κατά νου η κυβέρνηση να εισαγάγει προς ψήφιση για τον περιορισμό των συναθροίσεων. Πρόκειται για ένα νομοσχέδιο, το οποίο περιορίζει πολυποίκιλα τις διαδηλώσεις, υποβαθμίζει τη νομική τους αξία, υποχρεώνει τους διαδηλωτές να συνεργάζονται με την αστυνομία και στην ουσία καταργεί το άρθρο 11 του Συντάγματος, που κατοχυρώνει το δικαίωμα του συνέρχεσθαι και είναι χειρότερο ακόμα και από το ισχύον χουντικό διάταγμα του 1971 για τις συναθροίσεις για τους ακόλουθους λόγους :

1) ΟΙ ΔΡΟΜΟΙ ΑΝΗΚΟΥΝ ΣΤΟ ΛΑΟ Η ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΩΝ ;

Από το πρώτο ήδη άρθρο το νομοσχέδιο ξεκαθαρίζει, παρά την αντίθετη διατύπωση του, ότι προτεραιότητά του είναι να μην εκτίθεται σε σοβαρό κίνδυνο η δημόσια ασφάλεια και να μην διαταράσσεται υπέρμετρα η κοινωνικοοικονομική ζωή ορισμένης περιοχής.

Όσον αφορά την δημόσια ασφάλεια είναι ευκαιρία να ξεκαθαρίσουμε, ότι η εντύπωση που υπάρχει ότι δήθεν το κράτος δεν έχει δικαίωμα επέμβασης στις συναθροίσεις προκειμένου να προασπίζει την δημόσια ασφάλεια είναι ψευδής. Μόνο το γεγονός, ότι εξακολουθούν να βρίσκονται σε ισχύ μετά από τόσες κυβερνήσεις που πέρασαν το ΝΔ 794/1971 και το εκτελεστικό αυτό ΒΔ 269/1972, δύο χουντικά νομοθετήματα δηλαδή, είναι εξ’ ορισμού αντίθετο με το ότι τα νομοθετήματα αυτά δεν προβλέπουν την δυνατότητα των αστυνομικών οργάνων του κράτους να διαλύουν συναθροίσεις.

Αλλά πέραν αυτών, υπάρχει και το άρθρο 131 ΠΔ 141/1991, με το οποίο παρέχεται στην αστυνομία η εξουσία προληπτικής απαγόρευσης συνάθροισης με αιτιολογημένη απόφαση του αρμόδιου αστυνομικού διευθυντή, αν εξαιτίας της επίκειται σοβαρός κίνδυνος για την δημόσια ασφάλεια ή απειλείται σοβαρή διατάραξη της κοινωνικοοικονομικής ζωής, ενώ σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 3 ΝΔ 797/1971 ολόκληρο το ΒΔ 269/1972 με τον τίτλο «Κανονισμός διαλύσεως δημοσίων συναθροίσεων» παρέχεται το δικαίωμα διάλυσης των συναθροίσεων, όταν προκαλούν κίνδυνο στην δημόσια ασφάλεια.

Όσον αφορά το κριτήριο της υπέρμετρης διατάραξης της κοινωνικοοικονομικής ζωής ορισμένης περιοχής (της περιοχής της διαδήλωσης φυσικά) αυτό προφανές ότι προκαλεί ακόμα μεγαλύτερη εξουσία περιορισμού των διαδηλώσεων, αφού ασφαλώς η υπέρμετρη διαταραχή της κοινωνικοοικονομικής ζωής μίας ορισμένης περιοχής είναι πολύ ευκολότερο να προκληθεί από την υπέρμετρη διαταραχή της κοινωνικοοικονομικής ζωής γενικά. Ήδη η στάθμιση του δικαιώματος των συναθροίσεων ως υποκείμενης στον περιορισμό της κοινωνικοοικονομικής ζωής ορισμένης περιοχής προνομιοποιεί την τελευταία και μεταφραζόμενο με τους όρους της ισχύουσας αγοράς ουσιαστικά αντιμετωπίζει τα οδοστρώματα και τα πεζοδρόμια ως παραρτήματα («παρακολουθήματα») των παρακείμενων εμπορικών καταστημάτων καθιστώντας κύριο, αν όχι αποκλειστικό προορισμό του, την προπαρασκευή της μετάβασης της εμπορικής τους πελατείας για την αγορά εμπορευμάτων.

Και από την μια είναι τόσο αδηφάγα αυτά τα εμπορικά καταστήματα, ώστε δεν χορταίνουν παρά τις επανειλημμένες αυξήσεις του ωραρίου, την μεταβολή του διακεκομμένου σε συνεχές, την λειτουργία Σάββατα μέχρι αργά, συχνά την λειτουργία και τις Κυριακές και αργίες, λευκές νύχτες, μαύρες Παρασκευές κλπ, ώστε να απαιτούν και τον περιορισμό των συναθροίσεων τις λίγες ώρες ή τα λίγα λεπτά που διέρχονται μπροστά από τα καταστήματα τους. Από την άλλη είναι τόσο μονομερής ο τρόπος, με τον οποίο βλέπουν τα συμφέροντα τους, ώστε να μην διεκδικούν πεζοδρομήσεις, μείωση της κυκλοφορίας των ΙΧ, του καυσαερίου και των θορύβων στο κέντρο και να μην διαμαρτύρονται για άλλα συμβάντα που έχουν ως αποτέλεσμα κυκλοφοριακές ανωμαλίες, όπως επισκέψεις επισήμων προσώπων, παρελάσεις κ.λ.π. αλλά έχουν στοχοποιήσει εδώ και χρόνια τις συναθροίσεις ως τον εχθρό τους. Τρίτον, δείχνουν τόσο αφελείς οικονομικά που φαίνεται να μην αντιλαμβάνονται, ότι η αιτία που οι εμπορικές τους επιδόσεις είναι μικρότερες των προσδοκιών τους δεν οφείλεται ούτε στις συναθροίσεις ούτε φυσικά στα χρονικά όρια της λειτουργία τους, αλλά πολύ απλά στην οικονομική κρίση και στο γεγονός, ότι η πλειοψηφία των υποψήφιων πελατών τους δεν έχει την αγοραστική δύναμη για να τις υποστηρίξει. Σε ένα έχουν δίκιο, ότι ποτέ δεν αποζημιώθηκαν από το κράτος για σπασμένες βιτρίνες και ζημιές από επεισόδια. Αλλά ούτε και το διεκδίκησαν με την ίδια θέρμη. Και το κράτος άλλο που δεν θέλει από το να τους επαυξάνει την αντίθεση με τους διαδηλωτές.

Επόμενο των προτεραιοτήτων αυτών είναι η στοίχιση ολοκλήρου του νομοσχεδίου, όχι φυσικά στην ρύθμιση, αλλά στον πολλαπλό περιορισμό που δυσχεραίνει ως και καταργεί ή καθιστά υπέρμετρα επικίνδυνη την διοργάνωση συναθροίσεων. Έτσι :

2) ΔΙΑΔΗΛΩΣΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΗ ΤΗΝ ΕΛΑΣ

Με το άρθρο 2 αφενός εννοιολογούνται και θεσπίζονται οι περιορισμοί στις συναθροίσεις, αφετέρου τυποποιείται η ιδιότητα του οργανωτή των συναθροίσεων και μάλιστα με επέκταση και στο φυσικό πρόσωπο που εκπροσωπεί τις συλλογικότητες που καλούν, ο οποίος οργανωτής σύμφωνα με το άρθρο 16 ευθύνεται με την ατομική του περιουσία φυσικά για την αποζημίωση όσων υπέστησαν βλάβες τις ζωής, της σωματικής ακεραιότητας και της ιδιοκτησίας από τους συμμετέχοντες στην δημόσια υπαίθρια συνάθροιση.

Με άλλα λόγια, κάθε διαδήλωση αποκτά το «κορόιδο» της, εκείνον ο οποίος ευθύνεται συλλογικά και αντικειμενικά για πράξεις τις οποίες έκαναν άλλοι γνωστοί ή άγνωστοι, ακόμα και αν οι πράξεις αυτές τελέσθηκαν εκτός των ορίων του σκοπού της υπαίθριας συνάθροισης.

3) Με το άρθρο 3 καθιερώνεται υποχρέωση γνωστοποίησης της συνάθροισης από τον οργανωτή προ 48 ωρών τουλάχιστον στην ελληνική αστυνομία, στην οποία παρέχεται σιωπηρά το δικαίωμα να απαγορεύει τις συναθροίσεις ή να τις περιορίζει σε μέρος του οδοστρώματος ή και να τις απαγορεύει εντελώς, όταν προσέρχονται άτομα που φέρουν αντικείμενα ή εκδηλώνουν συμπεριφορές που θέτουν σε διακινδύνευση την ανθρώπινη ζωή, την σωματική ακεραιότητα, περιουσιακά δικαιώματα, παρακώλυση κυκλοφορίας, πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες κλπ.

Συνάθροιση, η οποία δεν έχει γνωστοποιηθεί, κατά τεκμήριο απαγορεύεται, όπως συνάγεται από την διατύπωση του άρθρου 3 παρ. 3 του νομοσχεδίου («δύναται να επιτραπεί»).
Εδώ το υπό ψήφιση νομοσχέδιο είναι αυστηρότερο και από εκείνο της χούντας. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 5 ΝΔ 794/1971 «συνάθροιση, η οποία διεξάγεται ακόμα και χωρίς να έχει υποβληθεί στους απαιτούμενους τύπους για την προηγούμενη έγκριση της εκ μέρους της αστυνομικής αρχής, εφόσον δεν έχει απαγορευθεί και δεν έχει κοινοποιηθεί απαγόρευση της 8 ώρες πριν την πραγματοποίηση της θεωρείται ως μη απαγορευθείσα.»

4) Με το άρθρο 4 θεσπίζονται οι υποχρεώσεις του οργανωτή πέρα από τις αστικές ευθύνες που προαναφέρθηκαν να συνεργάζεται με την αστυνομία συνδράμοντας την για την τήρηση της τάξης, να ενημερώνει τους μετέχοντες στην συνάθροιση να μην φέρουν και χρησιμοποιούν αντικείμενα πρόσφορα για την άσκηση βίας, ουσιαστικά δηλαδή να μεταφέρει τις εντολές της αστυνομίας στους διαδηλωτές, ακόμα και να ζητά την παρέμβαση της αστυνομίας για την απομάκρυνση ατόμων που φέρουν τέτοια αντικείμενα, καθώς και να ορίζει επαρκή αριθμό ατόμων για την περιφρούρηση της συνάθροισης.

ΟΛΗ Η ΕΞΟΥΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ

5) Για τον σκοπό αυτό μάλιστα (άρθρο 5) ορίζεται και αστυνομικός διαμεσολαβητής, αξιωματικός της ΕΛΑΣ, ο οποίος αποτελεί τον σύνδεσμο της αστυνομικής αρχής με τον διοργανωτή.

Απορίας άξιο είναι πως δεν προβλέπεται η “ex officio” απόδοση θέσεων εκπροσώπησης αστυνομικών συνδέσμων στα συλλογικά όργανα διοίκησης των φορέων που συνήθως διοργανώνουν διαδηλώσεις (πχ εργατικά κέντρα, σωματεία, πολιτικές οργανώσεις κ.λ.π) για να μετέχουν εξ αρχής στη λήψη των σχετικών αποφάσεων !

6) Με το άρθρο 6 η αστυνομική Αρχή «υποχρεούται να διασφαλίζει την ακώλυτη άσκηση του δικαιώματος του συνέρχεσθαι σε δημόσιο υπαίθριο χώρο, όπως αυτό ορίζεται στο άρθρο 1» του ν/σ.

Αληθής έννοια της διάταξης – φερετζέ είναι ότι η αστυνομία υποχρεούται να διασφαλίζει τους περιορισμούς των συναθροίσεων χάριν της κοινωνικοοικονομικής ζωής της περιοχής που τελούνται.

7) Με το άρθρο 7 επικείμενη δημόσια συνάθροιση μπορεί να απαγορευθεί, εάν α) επαπειλείται σοβαρός κίνδυνος για την δημόσια ασφάλεια, β) απειλείται σοβαρή διατάραξη της κοινωνικοοικονομικής ζωής σε ορισμένη περιοχή.

Κριτήρια για αυτό είναι ο εκτιμώμενος αριθμός των συμμετεχόντων (ειρήσθω εν παρόδω ότι ο αριθμός των συμμετεχόντων είναι εύλογο να οδηγήσει στον περιορισμό σε μία λωρίδα, αλλά με ποιά λογική στην πλήρη απαγόρευση; ), η περιοχή πραγματοποίησης και ο βαθμός επικινδυνότητας αυτής. Όλα αυτά βεβαίως κρίνονται από την αστυνομία.

8) Για την προστασία των ίδιων εννόμων αγαθών επιτρέπεται εκτός από την απαγόρευση και η επιβολή περιορισμών (άρθρο 8) είτε σε επικείμενη συνάθροιση είτε ακόμα και σε συνάθροιση που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Τέτοιοι είναι ο περιορισμός σε μέρος του οδοστρώματος η και άλλου δημόσιου χώρου (άλλη μία απόδειξη ότι με πρόσχημα την κυκλοφορία σκοπείται ο περιορισμός των διαδηλώσεων) και η απομάκρυνση επικίνδυνων ατόμων. Προφανώς οι «προληπτικές προσαγωγές» θα νομιμοποιηθούν σε κάθε διαδήλωση.

9) Με το άρθρο 9 προβλέπεται η διάλυση των συναθροίσεων όταν α) πραγματοποιούνται παρά την απαγόρευση, β) δεν συμμορφώνονται στις αστυνομικές υποδείξεις, γ) εκτρέπονται σε βία αλλά και δ) πραγματοποιούνται χωρίς να έχουν γνωστοποιηθεί.

10) Η αποφασιστική αρμοδιότητα σχετικά με την απαγόρευση ή τους περιορισμούς είναι η αστυνομία, αφού λάβει (όχι δεσμευτικά) την γνώμη των οικείων δημάρχων (άρθρο 10) με μόνη την υποχρέωση η απόφαση της να είναι αιτιολογημένη και να κοινοποιηθεί στην αρμόδια εισαγγελική αρχή (άρθρο 11).

12) ΒΙΑ ΜΕ ΟΛΑ ΤΑ ΜΕΣΑ

Στο άρθρο 12 προβλέπεται, ότι για την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 9 (δηλαδή για την διάλυση δημόσιας συνάθροισης) η αστυνομική αρχή μπορεί να χρησιμοποιεί προς τούτο κάθε νόμιμο μέσο.

Και αυτό το άρθρο παρέχει στην αστυνομία ευρύτερες εξουσίες από εκείνες που παρείχε ο χουντικός κανονισμός διάλυσης συναθροίσεων, ο οποίος τουλάχιστον διόριζε ενδεικτικά τα μέσα αυτά (βίαιη απώθηση, καταιονισμός δι' ύδατος, αστυνομική ράβδος, υποκόπανοι των όπλων, δακρυγόνα ή έτερα συναφή μέσα).

Στην επικείμενη διάταξη η έννοια του κάθε νόμιμου μέσου, τι άλλο ακόμα μπορεί να χωρέσει; Μήπως τα αστυνομικά πιστόλια, που βγαίνουν όλο και πιο συχνά είτε σε πανεπιστημιακούς χώρους που υπό προϋποθέσεις ισχύει ακόμα το πανεπιστημιακό άσυλο, είτε για την επίλυση ιδιωτικών τους διαφορών ;

13- 14) «ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ….ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ»

Το νομοσχέδιο προβλέπει προσωρινή και οριστική δικαστική προστασία κατά των αστυνομικών αποφάσεων για απαγορεύσεις και περιορισμούς, αλλά ούτως ή άλλως αυτήν την παρέχουν οι γενικές διατάξεις του διοικητικού δικαίου και δεν χρειαζόταν κάποια ιδιαίτερη θέσπιση. Αλλά αυτά μόνο πριν την πραγματοποίηση. Κατά τη διάρκειά τους κανένα δικαστήριο δεν συνεδριάζει, παρά μόνο τα αυτόφωρα των συλλαμβανομένων.

Εκείνο όμως που συγκεκριμενοποιείται με το νομοσχέδιο είναι ότι ο φορέας παροχής αυτής της προσωρινής δικαστικής προστασίας είναι η Επιτροπή Αναστολών του Συμβουλίου της Επικρατείας, ένα δικαστικό όργανο δηλαδή πολυτελείας, χρονοβόρο, δυσκίνητο, και συντηρητικό λαμβάνοντας μάλιστα υπ όψη, ότι το ΣτΕ είναι το μόνο δικαστήριο που εξακολουθεί να βρίσκεται στο κέντρο της Αθήνας στην οδό Πανεπιστημίου απέναντι σχεδόν από τα Προπύλαια και έχει υποστεί τις ενοχλήσεις άπειρων διαδηλώσεων, ενώ η προσφυγή σε αυτό είναι και ιδιαίτερα δαπανηρή. Και η μοναδική του νομολογία στο θέμα φυσικά αρνητική. Αναφέρομαι στην απόφαση της Επιτροπής Αναστολών του ΣτΕ 633/1999 με την οποία απορρίφθηκε η αίτηση αναστολής εκτέλεσης του Κ.Κ.Ε.. κατά της απόφασης του Γενικού Αστυνομικού Διευθυντή Αττικής, που απαγόρευε τη δημόσια υπαίθρια συνάθροιση ή πορεία οργανωμένων ομάδων στον Αερολιμένα Αθηνών και σε συγκεκριμένες οδούς στο κέντρο της Αθήνας, για λόγους προστασίας της δημόσιας ασφάλειας, καθόσον την ημερομηνία που αυτές θα ελάμβαναν χώρα, είχε προγραμματιστεί επίσημη επίσκεψη στην Ελλάδα του Προέδρου των Η.Π.Α. Κλίντον και απειλούνταν σοβαρός κίνδυνος για τη ζωή και σωματική ακεραιότητα του ξένου επισήμου και των μελών της αποστολής του, ο οποίος κίνδυνος δεν μπορούσε να αποτραπεί αλλιώς,

15) ΠΟΙΝΙΚΕΣ ΕΥΘΥΝΕΣ

Και βέβαια το νομοσχέδιο εκτός από τις αστικές κυρώσεις του οργανωτή δημόσιας συνάθροισης (άρθρο 16), στις οποίες αναφερθήκαμε, προβλέπει και ποινικές ευθύνες για όσους μετέχουν σε δημόσια συνάθροιση που έχει απαγορευθεί (ακόμα και αν η συνάθροιση αυτή πραγματοποιείται κανονικά) ή παρεμποδίζουν την διεξαγωγή δημόσιας υπαίθριας συνάθροισης (δεν πρόκειται για προστασία φυσικά του δικαιώματος της διαδήλωσης, αλλά πρόκειται για καταστολή του δικαιώματος της αντισυγκέντρωσης).

Το άρθρο αυτό (άρθρο 15) ουσιαστικά επαναφέρει το καταργημένο από τον νέο Ποινικό Κώδικα, παλιό άρθρο 171 ΠΚ (θρασύτητα κατά της αρχής), που τιμωρούσε ακριβώς την συμμετοχή σε απαγορευμένη δημόσια συνάθροιση. Αλλά και εκείνο ακόμα προέβλεπε χαμηλότερο όριο ποινής (μέχρι 6 μηνών), ενώ το επιχειρούμενο να θεσπιστεί προβλέπει ποινή μέχρι ενός έτους. Η ίδια ποινή προβλέπεται και για όσους δεν συμμορφώνονται στους περιορισμούς που επιβάλλει η παριστάμενη αστυνομική αρχή, χωρίς να αποτελεί προϋπόθεση για την ποινική τους απειλή η τέλεση βιαιοπραγιών.

Αν τέλεσαν και βιαιοπραγίες, το αδίκημα αποκτά διακεκριμένο χαρακτήρα και απειλείται με ποινή φυλάκισης μέχρι 2 ετών και εφόσον δεν τιμωρούνται βαρύτερα με άλλη διάταξη.
Η «άλλη διάταξη» είναι βέβαια η αναφερόμενη στο άρθρο 15, διάταξη του άρθρου 170 ΠΚ (στάση) , κυρίως όμως η επίσης αναφερόμενη διάταξη του ΠΚ 189 (διατάραξη κοινής ειρήνης), που όχι μόνο δεν καταργήθηκε με τον νέο ΠΚ της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, (ν. 4619/2019) αλλά αντίθετα προβλέφθηκε και η διακεκριμένη περίσταση της τέλεσης του αδικήματος εκ μέρους υποκινητών της διατάραξης, που έχουν καθοδηγητικό ρόλο μέσα στο πλήθος», (με αυτή ασφαλίτικη διατύπωση υπάρχει ακριβώς στο ΠΚ 189 παρ. 3) που τιμωρούνται με φυλάκιση τουλάχιστον 3 μηνών, άρα μέχρι 5 χρόνων – εκτιτέα ως γνωστόν και πάντως μη μετατρέψιμη αν υπερβαίνει τα τρία έτη πλέον.

ΚΑΙ ΣΤΗ ΟΥΓΙΑ…..ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ

Μεγαλύτερο ενδιαφέρον όμως έχει η κλιμάκωση της ποινικής αντιμετώπισης του Π.Κ. 189, αφού με την τροποποίηση του άρθρου 187Α Π.Κ. με το ν. 4637/2019, δηλαδή τις τροποποιήσεις που επέφερε η κυβέρνηση της Ν.Δ. τον Νοέμβριο 2019 στον νέο ΠΚ τα «εγκλήματα κατά της δημόσιας τάξης», ακόμα και πλημμεληματικού χαρακτήρα εντάσσονται στα αδικήματα, τα οποία αποτελούν κορμό για την απόδοση διακεκριμένων επιβαρυντικών περιστάσεων τρομοκρατικής τέλεσης, αλλά και αντικείμενο συγκρότησης τρομοκρατικής οργάνωσης. Στην «αντικειμενική υπόσταση» του άρθρου 187Α Π.Κ. με άλλα λόγια. Ανάμεσα βεβαίως στα εγκλήματα κατά της δημόσιας τάξης ανήκει και η διατάραξη κοινής ειρήνης (ΠΚ 189).

Έτσι λοιπόν η συνδυασμένη εφαρμογή των ΠΚ 187Α, 189 και του νέου νομοσχέδιου για τις συναθροίσεις, εφόσον τελικά ψηφιστεί, όχι μόνο θα απαγορεύσει και θα περιορίσει τις συναθροίσεις, αλλά θα ανοίξει και τον δρόμο, ώστε η εκτροπή τους να αντιμετωπίζεται και να τιμωρείται ως τρομοκρατική πράξη απειλούμενη με αυξημένα όρια ποινής (+ ένα έτος) , αλλά και ως αντικείμενο συγκρότησης τρομοκρατικής οργάνωσης (κακούργημα).

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη είναι πραγματικά συνεπής στις κατασταλτικές της εξαγγελίες και το έχει αποδείξει ήδη αποχαλινώνοντας τους αστυνομικούς και αποδεσμεύοντάς τους από κάθε αναστολή, προκειμένου να μπαίνουν και να οπλοφορούν σε πανεπιστημιακούς χώρους, να εισβάλουν σε κατοικίες και ταράτσες, να ξεγυμνώνουν διαδηλωτές, να εισβάλουν σε κινηματογράφους, νυχτερινά μπαρ και κέντρα διασκέδασης, να χαστουκίζουν 6χρονα παιδιά, να ρίχνουν χημικά και δακρυγόνα με το παραμικρό, ακόμα και μέσα στον χώρο των δικαστηρίων, να απαγορεύουν εκδηλώσεις συμπαράστασης σε αυτά και τελευταία να σπάνε επιδεικτικά αυτοκίνητα και παρ μπρίζ στα νησιά.

Λένε ότι το τέρμα της κατρακύλας είναι ο πάτος, αλλά κάθε φορά διαπιστώνουμε ότι υπάρχει πάντα περιθώριο μέχρι να τον φτάσουμε. Η «κάτω» βουλή έχει δρόμο ακόμα. Το υπό ψήφιση νομοσχέδιο απέχει μία βαθμίδα μόνο από την πλήρη και τυπική κατάργηση του άρθρου 11 του Συντάγματος, που προβλέπει τις συναθροίσεις, γιατί πολύ απλά δεν αφήνει κανένα απολύτως πεδίο διεξαγωγής και ελευθερίας τους.

Μόνο που στην ιστορία δεν έλειψαν ούτε η καταστολή, ούτε οι απαγορεύσεις. Αλλά ούτε αυτές, ούτε οι δίκες λύγισαν τους αγωνιστές. Και αυτό το ν/σ αν και όπως ψηφιστεί θα καταργηθεί στην πράξη. Γιατί οι εμπνευστές του λογαριάζουν και πάλι χωρίς τον ξενοδόχο. Γιατί μπορεί η εξουσία να γράφει την «κάτω βουλή», αλλά την «άνω βουλή» την γράφει πάντα ο λαός !

Αθήνα, 28/2/2020,
Κώστας Παπαδάκης.

 
   
   
   
   
9 Φεβρουαρίου 2020

εκτύπωση του άρθρου pdf
   Η διαμεσολάβηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση και η ελληνική της προοπτική (του Γρηγόρη Μισκεδάκη)


Είναι σε όλους μας γνωστό πως στην Ευρωπαϊκή Ένωση θεσμοθετήθηκε η διαμεσολάβηση με την οδηγία 2008/52/ΕΚ. Στην Ελλάδα αρχικά ενσωματώθηκε στο εσωτερικό μας δίκαιο με το νόμο 3898/2010. Αργότερα ψηφίστηκε ο νόμος 4512/2018 όπου αναμορφώνει πλήρως το θεσμό και καθιστά τη διαμεσολάβηση υποχρεωτικό προδικαστικό στάδιο και πρόσφατα ο νόμος 4640/2019 που κινείται στο ίδιο πλαίσιο με τον προγενέστερο νόμο του ΣΥΡΙΖΑ.

Προέλευση – Παραλληλισμός με Ιταλία:

Ο νέος νόμος έχει σημείο αναφοράς το αντίστοιχο νομικό πλαίσιο της Ιταλίας η οποία πρώτη καθιέρωσε στην Ευρωπαϊκή Ένωση την υποχρεωτική διαμεσολάβηση. Δεν είναι τυχαίο που δύο χώρες που παραδοσιακά καταδικάζονται από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για την αργοπορία της αστικής τους δικαιοσύνης επέλεξαν να καθιερώσουν το σύστημα της υποχρεωτικότητας της διαμεσολάβησης.

Στην Ιταλία σε καθεστώς υποχρεωτικής διαμεσολάβησης υπάγονται περίπου οι διαφορές που έχουν υπαχθεί και στον νόμο που ψηφίστηκε πρόσφατα. Το αρχικό κόστος για τη διαμεσολάβηση στην Ιταλία είναι περίπου 40,00 ευρώ για το κάθε μέρος.

Στο ιταλικό δίκαιο μάλιστα ισχύουν δύο επιπλέον ρυθμίσεις ως προς το θεσμό σε σχέση με το νόμο που ψηφίστηκε πρόσφατα από το ελληνικό κοινοβούλιο που εύλογα μας θορυβούν για μελλοντική τροποποίηση του θεσμού.

Ειδικότερα:

1ον. Η μη αποδοχή της πρότασης του διαμεσολαβητή συνεπάγεται αρνητικές συνέπειες στα δικαστικά έξοδα που επιδικάζονται στη Δίκη. Και

2ον. Η αναίτια και αδικαιολόγητη άρνηση συμμετοχής στη διαμεσολάβηση μπορεί να αποτελέσει για το δικαστή ελεύθερη απόδειξη στη μελλοντική δίκη.

Το ιταλικό υπουργείο δικαιοσύνης συλλέγει και εκθέτει ανά εξάμηνο στατιστικά στοιχεία που αφορούν τις υποθέσεις που υπάγονται υποχρεωτικά σε διαδικασία διαμεσολάβησης πριν την προσφυγή στην τακτική δικαιοσύνη. Σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά στην πρώτη υποχρεωτική συνεδρίαση στο 46% των περιπτώσεων ο εναγόμενος δεν εμφανίστηκε, στο 50% εμφανίστηκε και στο 4% υπήρξε παραίτηση του ενάγοντος. Από τις περιπτώσεις της εμφάνισης επιτυχή έκβαση είχε η διαδικασία της διαμεσολάβησης στο 27,5% που αυξάνεται στο 45% αν ακολουθήσουν και άλλες συνεδρίες πέρα της πρώτης υποχρεωτικής.

Σύμφωνα με την ιταλική νομοθεσία στην υποχρεωτική διαμεσολάβηση υπάγονται οι κάτωθι διαφορές και τα ποσοστά ανά κατηγορία είναι τα κάτωθι στην περίπτωση που εμφανιστεί ο εναγόμενος στην πρώτη συνεδρίαση, ήτοι το 50% των περιπτώσεων.

Ως προς την αξία της διαφοράς ισχύουν τα κάτωθι στοιχεία για τις περιπτώσεις εμφάνισης του εναγομένου.

Η μέση χρονική διάρκεια της διαδικασίας της διαμεσολάβησης στις περιπτώσεις που αυτή έχει θετική έκβαση ήταν 141 ημέρες το 2019.

Το ελληνικό υπουργείο δικαιοσύνης αντιστοίχως δεν παρουσιάζει στατιστικά στοιχεία για τη ροή των υποθέσεων, δηλαδή πόσες υποθέσεις νέες εισάγονται στα δικαστήρια, πόσες συζητούνται και τον αριθμό των αποφάσεων, ούτε στα μηχανογραφημένα δικαστήρια δηλαδή σε αυτά των περιφερειών αρμοδιότητας των εφετείων Αθήνας, Πειραιά, Θεσσαλονίκης και Χαλκίδας. Συνεπώς δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε την πραγματική εικόνα ώστε να κριθεί η πραγματική στόχευση του μέτρου. Αν δηλαδή έστω και αν κατ’ επίφαση λαμβάνεται για την αποσυμφόρηση της αστικής δικαιοσύνης, ή λαμβάνεται για την ιδιωτικοποίηση μιας ακόμη θεμελιώδους κρατικής λειτουργίας. Η εμπειρική εικόνα που έχουν όλοι οι δικηγόροι της πράξης είναι πως ο όγκος των υπό συζήτηση υποθέσεων έχει μειωθεί δραματικά. Συνεπώς η αποσυμφόρηση είναι θέμα χρόνου να επιτευχθεί.

Η καθιέρωση της υποχρεωτικής διαμεσολάβησης καθώς και η ενίσχυση και προώθηση του θεσμού αποτελεί και μεταμνημονιακή δέσμευση της χώρας. Σύμφωνα με το επικαιροποιημένο μνημόνιο που υπεγράφη στις 23 Μαΐου 2018 και έχει χρονικό ορίζοντα υλοποίησης το 2022 αναφέρει στη σελίδα 39 στον τομέα που σχετίζεται με τη δικαιοσύνη στο αγγλικό πρωτότυπο κείμενο: «Disseminate the relevant information on the new legal framework of mediation to the legal practitioners and the public at large, so as to increase awareness of the availability of this mechanism and encourage its use (June 2018)» δηλαδή: «Διάδοση των σχετικών πληροφοριών σχετικά με το νέο νομικό πλαίσιο διαμεσολάβησης για τους ασκούντες συναφή προς τη δικαιοσύνη επαγγέλματα και το ευρύ κοινό, ώστε να αυξηθεί η ευαισθητοποίηση σχετικά με τη διαθεσιμότητα αυτού του μηχανισμού και να ενθαρρυνθεί η χρήση του (Ιούνιος 2018)».

Συνεπώς η κατεύθυνση που ακολούθησαν οι κυβερνήσεις του ΣΥΡΙΖΑ και έπειτα της ΝΔ με την διαμεσολάβηση οριοθετήθηκε από την τρόικα. Την εποχή που συντάχθηκε το επικαιροποιημένο μνημόνιο είχε ήδη καθιερωθεί η υποχρεωτική διαμεσολάβηση από την τότε κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ.

Επομένως, με βάση τα παραπάνω εύλογα ανησυχούμε για την προοπτική του θεσμού και την ουσιαστική απονομή της δικαιοσύνης. Είναι ευκαιρία λοιπόν να ανοίξει μια επιστημονική συζήτηση για την καταλληλότητα και την προοπτική αφενός του θεσμού με τον τρόπο που καλούμαστε να εφαρμόσουμε το νόμο ως υποχρεωτικό προδικαστικό στάδιο και αφετέρου για το συνολικότερο πλαίσιο για την απονομή της δικαιοσύνης.

 
   
   
   
   
17 Δεκεμβρίου 2019

εκτύπωση του άρθρου pdf
   Νέο φορολογικό και ασφαλιστικό: μια «τρύπα στο νερό» για τους ελεύθερους επαγγελματίες – Πραγματικοί κερδισμένοι οι λίγοι και οι έχοντες υψηλά εισοδήματα (του Θ. Καμπαγιάννη)


Ώδινεν όρος και έτεκεν μυν. Έτσι θα μπορούσε να χαρακτηριστεί η μεταρρύθμιση του φορολογικού και του ασφαλιστικού από την κυβέρνηση Μητσοτάκη με στόχο την “ελάφρυνση της μεσαίας τάξης”. Κωδικοποιημένα: το 2020 η ελάφρυνση ειναι μηδενική για εισοδήματα μέχρι 15.000 ευρώ, τουναντίον για την πλειοψηφία προκύπτει νέα επιβάρυνση με την αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών (από 175 σε 210 ευρώ μηνιαίως) μέχρι 326 ευρώ ετησίως. Θυμίζουμε ότι με βάση στοιχεία της ΑΑΔΕ, το 75% των ελεύθερων επαγγελματιών δηλώνουν εισοδήματα μέχρι 10.000 ευρώ. Το 2021 (με το νέο φορολογικό) η ετήσια ελάφρυνση αντιστοιχεί κατ' ουσίαν σε ποσό 700-1.300 ευρώ για τα εισοδήματα 10.000-20.000 ευρώ, με την προϋπόθεση πληρωμής της κατώτατης ασφαλιστικής εισφοράς, που οδηγεί στην ελάχιστη σύνταξη. Μεγάλες μειώσεις θα έχουν μόνο εισοδήματα πάνω από 30.000 ευρώ.

Στο διαδίκτυο κυκλοφορούν πίνακες που δίνουν ψευδή εικόνα, καθώς αφενός “φουσκώνουν” το ύψος των εισφορών του 2019 (για να φαίνεται μεγαλύτερη η ελάφρυνση), αφετέρου υπολογίζουν τη μείωση φόρου στο 2020, ενώ αυτή θα ισχύσει το 2021. Γι' αυτό παραθέτουμε δικό μας πίνακα με τα ποσά εισφορών (κύριας και υγείας) και φόρων για τα έτη 2019, 2020 και 2021.

Σημειώνουμε ότι: οι εισφορές του 2019 υπολογίζονται με ποσοστό 13,33% και 6,95%, συνυπολογιζόμενων των εκπτώσεων. Ο φορολογικός συντελεστής για τα έτη 2018 και 2019 (πληρωτέος φόρος τα έτη 2019 και 2020) είναι 22% από το πρώτο ευρώ. Ο φορολογικός συντελεστής για το έτος 2020 (πληρωτέος φόρος το 2021) είναι 9% για τα πρώτα 10.000 ευρώ, 23% για τα επόμενα 10.000 ευρώ και 22% πάνω από 20.000 ευρώ. Στον πίνακα δεν περιλαμβάνονται: το τέλος επιτηδεύματος, η εισφορά αλληλεγγύης, οι εισφορές για το ΕΤΕΑΕΠ, τα αναδρομικά ΕΤΕΑΕΠ ετών 2017-2018 και τυχόν ρυθμίσεις χρεών σε εφορία και ασφαλιστικά ταμεία (120 δόσεις), τα οποία ούτως ή αλλως μένουν αμετάβλητα...

Από τον πίνακα προκύπτουν ξεκάθαρα τα εξής:

- Το 2020, οι φτωχότεροι δικηγόροι θα δουν αύξηση των υποχρεώσεών τους κι αυτό γιατί η αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών ξεκινάει από 1/1/2020 ενώ η φορολογική ελάφρυνση θα έρθει το καλοκαίρι του 2021. Πρέπει να έχει κανείς κέρδη πάνω από 14.000 ευρώ για να ξεκινήσει να βλέπει ψίχουλα ελάφρυνσης μέσα στο 2020. Όσες και όσοι βγάζουν 20.000 ευρώ κέρδη, θα δουν το 2020 μια ελάφρυνση στο ύψος του 500άρικου.

- Το 2021, “θα έρθει η φορολογική ελάφρυνση για τη μεσαία τάξη”, λέει η κυβέρνηση. Είναι όμως έτσι; Για τους πολύ φτωχούς, όσους δηλαδή έχουν κέρδη μέχρι 5.000 ευρώ, δεν υπάρχει καμία ελάφρυνση: απλά θα “ισοφαριστεί” η αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών. Η ετήσια ελάφρυνση για τους δικηγόρους με κέρδη 10.000 ευρώ θα είναι πολύ μικρή, περίπου 700 ευρώ, αν υπολογιστεί και η αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών το 2020.

Όμως, το μεγαλύτερο ενδιαφέρον το έχει η “ελάφρυνση” όσων δηλώνουν κέρδη μέχρι 20.000 ευρώ, που οπωσδήποτε ταιριάζουν περισσότερο σ' αυτό που εννοείται στον δημόσιο λόγο ως “μεσαία τάξη”: πρόκειται για μείωση στις υποχρεώσεις σε κράτος και ταμεία του επιπέδου των 1.300 ευρώ. Τι είναι όμως στην πραγματικότητα αυτή η μείωση; Τίποτα άλλο από το 700άρικο που ήδη αναφέραμε συν τα περίπου 600 ευρώ που “βγαίνουν” με την επιλογή πληρωμής της κατώτατης ασφαλιστικής εισφοράς των 210 ευρώ (από 265 ευρώ που αντιστοιχούσαν ως εισφορά στο προηγούμενο σύστημα). Για να δει, δηλαδή, τετραψήφιο αριθμό ελάφρυνσης, ο δικηγόρος με κέρδη 20.000 ευρώ καλείται να πληρώσει την κατώτατη ασφαλιστική εισφορά και να πάρει την κατώτατη σύνταξη – κυριολεκτικά ψίχουλα.

Στην πραγματικότητα, ελάφρυνση στο νέο φορολογικό και ασφαλιστικό σύστημα της κυβέρνησης Μητσοτάκη βλέπουν μονο οι έχοντες υψηλά έως πολύ υψηλα εισοδήματα. Και τούτο γιατί αυτοί βλέπουν αφενός μεγάλη μείωση στις ασφαλιστικές εισφορές, αφετέρου μείωση στη φορολογία: ο φορολογικός συντελεστής 28% σε κέρδη πάνω από 20.000 ευρώ μπορεί να μοιάζει αυξημένος αλλά στην πραγματικότητα είναι μειωμένος, αφού στα πρώτα 10.000 ευρώ υπολογίζεται ο συντελεστής του 9% και στα δεύτερα 10.000 ευρώ ο συντελεστής του 22%.

Με δεδομένους τους δημοσιονομικούς περιορισμούς που έχουν τεθεί από τις μνημονιακές δεσμεύσεις του ελληνικού κράτους (ετήσια πλεονάσματα, ταβάνι 16% στην ασφαλιστική δαπάνη, κλπ), η κυβέρνηση μοιράζει μια δεδομένη πίτα. Πιστή όμως στις ιδεολογικές και ταξικές της επιλογές, το μόνο που αλλάζει είναι ότι αυξάνει ή διαιωνίζει την επιβάρυνση των πολλών ελεύθερων επαγγελματιών για να κάνει φοροαπαλλαγές και εισφοροαπαλλαγές στους λίγους και πραγματικά εύπορους.